చారిత్రక కట్టడాలు, అద్భుతమైన రాతి శిల్పాలకు కేరాఫ్ అడ్రస్ అయిన ఓరుగల్లు (వరంగల్) నగరంలో, అడుగడుగునా నాటి పాలకుల వైభవం ఉట్టిపడుతుంది. ఆనాటి అద్భుతమైన చరిత్రకు, గొప్ప ఆధ్యాత్మికతకు సజీవ సాక్ష్యంగా నిలిచే అతి ప్రాచీన క్షేత్రాల్లో ‘శ్రీ భద్రకాళి దేవాలయం’ అత్యంత ప్రధానమైనది. హనుమకొండ, వరంగల్ నగరాల మధ్యన.. సువిశాలమైన భద్రకాళి చెరువు ఒడ్డున, పచ్చని గుట్టల మధ్య కొలువైన ఈ ప్రకృతి రమణీయ ఆలయం, అటు భక్తులకు, ఇటు పర్యాటకులకు ఒక అనిర్వచనీయమైన ప్రశాంతతను పంచుతుంది.
సాధారణంగా ‘కాళికామాత’ అనగానే ఎవరికైనా ముందుగా ఉగ్రరూపం గుర్తుకు వస్తుంది. కానీ, అందుకు భిన్నంగా ఇక్కడి భద్రకాళి అమ్మవారు ముఖంలో చిరునవ్వుతో, ఒక చేతిలో చిలకను పట్టుకుని ‘శాంత స్వరూపిణి’గా దర్శనమివ్వడం ఈ క్షేత్రం యొక్క ప్రత్యేకత.
ఏడవ శతాబ్దం నాటి ప్రాచీన చరిత్ర, వేములవాడ చాళుక్యుల నిర్మాణ శైలి, కాకతీయ రాజుల విశేష ఆరాధన.. వీటన్నింటికీ మించి ప్రపంచ ప్రఖ్యాత ‘కోహినూర్ వజ్రం’తో ముడిపడి ఉన్న అద్భుతమైన స్థల పురాణం ఈ ఆలయం సొంతం. చరిత్ర పుటల్లో ఎన్నో ఆటుపోట్లను ఎదుర్కొని, నేడు తెలంగాణలోనే అత్యంత ప్రసిద్ధ క్షేత్రంగా విరాజిల్లుతోంది.
కేవలం ఆధ్యాత్మిక పరంగానే కాకుండా, పచ్చని ప్రకృతి అందాలు, చెరువు అలల సవ్వడుల మధ్య ఆహ్లాదాన్ని పంచే ఈ భద్రకాళి మాత దర్శనం ప్రతి ఒక్కరికీ ఒక మరువలేని జ్ఞాపకంగా మిగిలిపోతుంది. అడుగడుగునా అద్భుతాలు దాచుకున్న ఈ వరంగల్ భద్రకాళి ఆలయ చరిత్ర, అక్కడి కాకతీయుల వాస్తుశిల్పం, ఎవరికీ తెలియని విశేషాలు మరియు పర్యాటకులు తెలుసుకోవాల్సిన పూర్తి వివరాలను ఇప్పుడు వివరంగా తెలుసుకుందాం…
వరంగల్ భద్రకాళి ఆలయం చారిత్రక నేపథ్యం (Warangal Bhadrakali Temple
History)
వరంగల్ భద్రకాళి ఆలయ చరిత్ర ఎన్నో ఆసక్తికరమైన మలుపులకు, అద్భుతమైన ఘట్టాలకు నిలయం. ఏడవ శతాబ్దం నుండి నేటి వరకు ఈ ఆలయం చూసిన ఎత్తుపల్లాలు ఈ క్షేత్ర విశిష్టతను మరింత పెంచుతాయి.
చాళుక్యుల కాలంలో నిర్మాణం: ఈ చారిత్రక ఆలయానికి పునాదులు ఏడవ శతాబ్దంలోనే పడ్డాయి. పశ్చిమ చాళుక్య రాజు రెండవ పులకేశి వేంగి ప్రాంతాన్ని జయించిన కాలంలో, ఈ ఆలయాన్ని నిర్మించారని చరిత్రకారులు చెబుతారు. అయితే, ఆ తర్వాత ఈ ప్రాంతాన్ని పాలించిన వేములవాడ చాళుక్యులు ఈ ఆలయ అభివృద్ధికి ఎనలేని కృషి చేశారు.
కాకతీయుల ఇష్టదైవంగా స్వర్ణయుగం: ఓరుగల్లును రాజధానిగా చేసుకుని తెలుగు నేలను ఏలిన కాకతీయ రాజుల కాలంలో ఈ ఆలయం స్వర్ణయుగాన్ని చూసింది. కాకతీయులు భద్రకాళి అమ్మవారిని తమ ఇష్టదైవంగా (కులదైవం) స్వీకరించి విశేషంగా ఆరాధించారు. గణపతి దేవుడు, రాణి రుద్రమదేవి, ప్రతాపరుద్రుడు వంటి గొప్ప పాలకుల హయాంలో ఆలయ విస్తరణ అద్భుతంగా జరిగింది. కాకతీయ రాజులు ఏ యుద్ధానికి వెళ్లినా ముందుగా భద్రకాళి మాతను దర్శించుకుని, అమ్మవారి ఆశీస్సులు తీసుకున్న తర్వాతే కదనరంగంలోకి అడుగుపెట్టేవారట. ఆలయంలో నేడు మనం చూస్తున్న అద్భుతమైన రాతి స్తంభాలు, ప్రవేశ ద్వారాలు వారి శిల్పకళాభిరుచికి దర్పణాలు.
కోహినూర్ వజ్రం – ఆసక్తికరమైన స్థల పురాణం: ఈ ఆలయ చరిత్రలో అత్యంత ఆకర్షణీయమైన, ఉత్కంఠభరితమైన అంశం ‘కోహినూర్ వజ్రం’. కాకతీయ రాజులు గోల్కొండ గనుల్లో లభించిన, ప్రపంచ ప్రఖ్యాతి గాంచిన కోహినూర్ వజ్రాన్ని ఎంతో భక్తిశ్రద్ధలతో భద్రకాళి అమ్మవారికి ఎడమ కన్నుగా అలంకరించారని ఒక బలమైన నమ్మకం చరిత్ర పుటల్లో స్థిరపడిపోయింది.
చీకటి రోజులు – వజ్రం దోపిడీ: పద్నాలుగో శతాబ్దం ప్రారంభంలో ఢిల్లీ సుల్తానుల దండయాత్రల సమయంలో ఓరుగల్లుతో పాటు ఈ ఆలయం కూడా తీవ్ర నష్టానికి గురైంది. అల్లావుద్దీన్ ఖిల్జీ సేనాని మాలిక్ కాఫూర్ ఓరుగల్లుపై దాడి చేసినప్పుడు, కాకతీయుల సంపదతో పాటు అమ్మవారి కన్నుగా ఉన్న ఆ కోహినూర్ వజ్రాన్ని కూడా దోచుకెళ్లాడని చరిత్రకారులు వివరిస్తారు. ఆ దాడుల తర్వాత ఎన్నో దశాబ్దాల పాటు ఈ ఆలయం తన ప్రాభవాన్ని కోల్పోయి, అటవీ ప్రాంతంలో మరుగున పడిపోయింది.
పునర్వైభవం – నేటి స్థితి: ఎన్నో దశాబ్దాల పాటు ఆదరణ కరువైన ఈ క్షేత్రం, మళ్లీ 1950వ దశకంలో పండితులు, స్థానిక భక్తుల కృషితో పునరుద్ధరించబడింది. అమ్మవారి విగ్రహాన్ని శాస్త్రోక్తంగా పునఃప్రతిష్ఠించి, నిత్య పూజలు ప్రారంభించారు. నాటి నుండి దినదినాభివృద్ధి చెందుతూ, నేడు తెలంగాణలోనే అత్యంత ప్రముఖమైన దైవ దర్శన కేంద్రంగా, పర్యాటక క్షేత్రంగా భద్రకాళి ఆలయం విరాజిల్లుతోంది.
శ్రీరాముడు ప్రతిష్టించిన శివలింగం – బలివే రామలింగేశ్వర స్వామి ఆలయం గురించి చదవండి.
భ్రమరాంబ సమేత మల్లికార్జున స్వామి కొలువైన ‘శ్రీశైల’ దివ్యక్షేత్ర విశిష్టత
వరంగల్ భద్రకాళి ఆలయం ప్రధాన ఉత్సవాలు: భక్తిభావం.. సంబరాల కలయిక!
వరంగల్ భద్రకాళి ఆలయంలో ఏడాది పొడవునా నిత్య పూజలు జరుగుతూనే ఉంటాయి. అయితే, కొన్ని ప్రత్యేక పండుగల సమయంలో ఈ క్షేత్రం భక్తుల కోలాహలంతో, ఆధ్యాత్మిక శోభతో వెలుగొందుతుంది. పర్యాటకులు ఈ ఉత్సవాల సమయంలో ఆలయాన్ని సందర్శిస్తే జీవితకాలం గుర్తిండిపోయే గొప్ప అనుభూతిని సొంతం చేసుకోవచ్చు. ఇక్కడి ప్రధాన ఉత్సవాల వివరాలు:
- శరన్నవరాత్రులు (దసరా ఉత్సవాలు): భద్రకాళి ఆలయంలో అత్యంత వైభవంగా జరిగే ప్రధాన ఘట్టం ఈ దసరా నవరాత్రులే. తొమ్మిది రోజుల పాటు అమ్మవారిని రోజుకో విశేష అలంకారంలో (బాలా త్రిపుర సుందరి, గాయత్రి, అన్నపూర్ణ తదితర రూపాల్లో) భక్తులకు దర్శనమిచ్చేలా ముస్తాబు చేస్తారు. ఈ సమయంలో నిర్వహించే ‘చండీ యాగం’ అత్యంత పవిత్రంగా జరుగుతుంది. ఇక విజయదశమి రోజున సాయంత్రం భద్రకాళి చెరువులో జరిగే ‘తెప్పోత్సవం’ (హంస వాహనంపై అమ్మవారి జలవిహారం) ఈ ఉత్సవాలకే హైలైట్. ఆ దీపాల కాంతిలో చెరువు మధ్యలో సాగే ఈ వేడుక పర్యాటకులకు కనుల పండువగా ఉంటుంది.
- బతుకమ్మ పండుగ సంబరాలు: తెలంగాణ సంస్కృతికి ప్రతీక అయిన బతుకమ్మ పండుగకు మరియు భద్రకాళి ఆలయానికి విడదీయరాని అనుబంధం ఉంది. నవరాత్రుల సమయంలో, ఆలయానికి ఆనుకుని ఉన్న భద్రకాళి చెరువు కట్ట (భద్రకాళి బండ్) బతుకమ్మల నిమజ్జనంతో పూల వనంగా మారుతుంది. వేలాది మంది మహిళలు రంగురంగుల పూలతో పేర్చిన బతుకమ్మలతో చెరువు వద్దకు చేరుకుని పాడే పాటలు, ఆడే ఆటలు పర్యాటకులకు తెలంగాణ అచ్చమైన సంస్కృతిని పరిచయం చేస్తాయి.
- శాకంబరీ ఉత్సవాలు & బోనాలు: ఆషాఢ మాసంలో అమ్మవారిని రకరకాల కూరగాయలు, ఆకుకూరలు, పండ్లతో అద్భుతంగా అలంకరించి శాకంబరీ ఉత్సవాలు నిర్వహిస్తారు. పచ్చని కూరగాయల మధ్య అమ్మవారి దర్శనం ఎంతో ఆహ్లాదకరంగా ఉంటుంది. అలాగే ఆషాఢంలోనే తెలంగాణ విశిష్ట పండుగ ‘బోనాలు’ కూడా ఎంతో కోలాహలంగా జరుగుతాయి. డప్పుల మోతలు, పోతురాజుల విన్యాసాల మధ్య భక్తులు అమ్మవారికి బోనాలు సమర్పించి మొక్కులు తీర్చుకుంటారు.
- వసంత నవరాత్రులు: చైత్ర మాసంలో (సాధారణంగా మార్చి-ఏప్రిల్ నెలల్లో) జరిగే వసంత నవరాత్రులను కూడా ఇక్కడ చాలా ఘనంగా నిర్వహిస్తారు. ప్రకృతిలో కొత్త చిగుళ్లు వచ్చే ఈ వసంత కాలంలో అమ్మవారికి ప్రత్యేక పూజలు, అభిషేకాలు, కుంకుమార్చనలు పెద్ద ఎత్తున చేస్తారు.
- మహాశివరాత్రి: ఇది శక్తిపీఠం అయినప్పటికీ, ఇక్కడి ఆలయ ప్రాంగణంలోనే శివుడు ‘శ్రీ భద్రేశ్వర స్వామి’గా కొలువై ఉన్నాడు. కాబట్టి, మహాశివరాత్రి పర్వదినాన కూడా ఇక్కడ ప్రత్యేక రుద్రాభిషేకాలు, పూజలు అత్యంత భక్తిశ్రద్ధలతో నిర్వహిస్తారు.
ఈ విశేష పండుగల సమయంలో మీ ట్రిప్ ప్లాన్ చేసుకుంటే, వరంగల్ పర్యటన కేవలం చారిత్రకమే కాకుండా గొప్ప సాంస్కృతిక మరియు ఆధ్యాత్మిక యాత్రగా మిగిలిపోతుంది.
ఒంటిమిట్ట శ్రీ కోదండరామ స్వామి క్షేత్రం గురించి – ఇక్కడ చదవండి
వరంగల్ భద్రకాళి ఆలయం ఆలయ దర్శన సమయాలు (Warangal Bhadrakali Temple Temple Timings)
భద్రకాళి అమ్మవారిని దర్శించుకోవడానికి మరియు మీ వరంగల్ యాత్రను సజావుగా ప్లాన్ చేసుకోవడానికి ముందే ఆలయ సమయాలు తెలుసుకోవడం చాలా ముఖ్యం. పర్యాటకులు మరియు భక్తుల సౌకర్యార్థం ప్రతిరోజూ ఉదయం నుండి రాత్రి వరకు అమ్మవారి దర్శనానికి అవకాశం ఉంటుంది. సాధారణ రోజుల్లో ఆలయ సమయాలు ఈ క్రింది విధంగా ఉంటాయి:
- ఉదయకాల దర్శనం: ఉదయం 5:30 గంటల నుండి మధ్యాహ్నం 1:00 గంట వరకు.
- విరామ సమయం: మధ్యాహ్నం 1:00 గంట నుండి సాయంత్రం 3:00 గంటల వరకు (ఈ సమయంలో అమ్మవారికి నైవేద్యం మరియు విశ్రాంతి కోసం ఆలయ ద్వారాలు మూసివేసి ఉంటాయి).
- సాయంకాల దర్శనం: సాయంత్రం 3:00 గంటల నుండి రాత్రి 8:00 గంటల వరకు (కొన్నిసార్లు రాత్రి 8:30 వరకు భక్తులను దర్శనానికి అనుమతిస్తారు).
పర్యాటకులు గమనించాల్సిన ముఖ్య విషయాలు:
- విశేష దినాలు: అమ్మవారికి అత్యంత ప్రీతికరమైన మంగళవారం, శుక్రవారం మరియు ఆదివారాల్లో భక్తుల రద్దీ కాస్త ఎక్కువగా ఉంటుంది. అలాగే దసరా, వసంత నవరాత్రులు, బతుకమ్మ, మహాశివరాత్రి వంటి పండుగ రోజుల్లో దర్శన సమయాల్లో మార్పులు ఉండవచ్చు (ఈ రోజుల్లో రద్దీని బట్టి దర్శన సమయాన్ని పొడిగించే అవకాశం ఉంటుంది).
- సందర్శనకు ఉత్తమ సమయం: మీరు ప్రశాంతంగా అమ్మవారి దర్శనం చేసుకోవడంతో పాటు, చుట్టూ ఉన్న ప్రకృతి అందాలను ఆస్వాదించాలనుకుంటే ఉదయం 6 నుండి 8 గంటల మధ్య లేదా సాయంత్రం 5 నుండి 7 గంటల మధ్య వెళ్లడం ఉత్తమం.
- సాయంత్రం పూట ప్రత్యేకత: సాయంత్రం వేళ వెళితే ఆలయ దీపాలంకరణ కనుల పండువగా ఉంటుంది. దర్శనం పూర్తయిన తర్వాత ఆలయానికి ఆనుకునే ఉన్న ‘భద్రకాళి బండ్’ (చెరువు కట్ట) వద్ద కూర్చుని ఆ అద్భుతమైన సూర్యాస్తమయాన్ని, చల్లని గాలిని ఆస్వాదించడం పర్యాటకులకు ఎంతో ఇష్టమైన విషయం.
ఇది కూడా చదవండి – అంతర్వేది శ్రీ లక్ష్మీ నరసింహ స్వామి క్షేత్రం
వరంగల్ భద్రకాళి ఆలయం ఎలా చేరుకోవాలి? (How To Reach Warangal Bhadrakali Temple)
వరంగల్ నగరం తెలంగాణలో రెండవ అతిపెద్ద నగరంగా ఉండటం వల్ల, ఇక్కడికి చేరుకోవడానికి రవాణా సదుపాయాలు చాలా అద్భుతంగా ఉన్నాయి. భద్రకాళి ఆలయం వరంగల్ మరియు హనుమకొండ జంట నగరాల మధ్యలో ఉండటం పర్యాటకులకు మరింత అనుకూలమైన విషయం. వివిధ మార్గాల ద్వారా ఆలయానికి ఎలా చేరుకోవచ్చో ఇక్కడ తెలుసుకుందాం:
- రైలు మార్గం (By Train): రైలు ప్రయాణం చేసే పర్యాటకులకు వరంగల్ ట్రిప్ చాలా సులభం. సమీపంలో వరంగల్ (WL) మరియు కాజీపేట (KZJ) అనే రెండు ప్రధాన రైల్వే స్టేషన్లు ఉన్నాయి. ముఖ్యంగా కాజీపేట అతిపెద్ద రైల్వే జంక్షన్ కావడంతో దేశంలోని దాదాపు అన్ని ప్రధాన నగరాల నుండి ఇక్కడికి రైళ్ల సౌకర్యం ఉంది. రైలు టికెట్ రిజర్వేషన్ చేసుకునేటప్పుడు ఈ రెండు స్టేషన్లలో దేనికైనా బుక్ చేసుకోవచ్చు. ఈ స్టేషన్ల నుండి ఆలయం సుమారు 5 నుండి 7 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంటుంది. స్టేషన్ బయట ఆటోలు, క్యాబ్‌లు ఎల్లప్పుడూ అందుబాటులో ఉంటాయి.
- రోడ్డు మార్గం (బస్సు సౌకర్యం – By Bus): తెలంగాణలోని ఇతర జిల్లాల నుండి, ముఖ్యంగా హైదరాబాద్ నుండి వరంగల్‌కు రోడ్డు మార్గం ద్వారా ప్రయాణించడం చాలా సౌకర్యవంతంగా ఉంటుంది. హైదరాబాద్‌లోని మహాత్మా గాంధీ బస్టాండ్ (MGBS) లేదా జూబ్లీ బస్టాండ్ (JBS) నుండి ప్రతి 15-20 నిమిషాలకు వరంగల్‌కు బస్సులు ఉంటాయి (హైదరాబాద్ నుండి దూరం సుమారు 145 కిలోమీటర్లు). మీరు హనుమకొండ బస్టాండ్‌లో దిగితే, అక్కడి నుండి భద్రకాళి ఆలయం కేవలం 2-3 కిలోమీటర్ల దూరంలోనే ఉంటుంది. ఆటోలో 10 నిమిషాల్లో ఆలయానికి చేరుకోవచ్చు.
- స్వంత వాహనంలో (By Car/Personal Vehicle): హైదరాబాద్ నుండి స్వంత కారులో లేదా బైక్ మీద వచ్చే పర్యాటకులకు జాతీయ రహదారి (NH 163 – భువనగిరి, జనగామ మీదుగా) ప్రయాణం చాలా ఆహ్లాదకరంగా ఉంటుంది. రోడ్లు విశాలంగా ఉండటం వల్ల సుమారు 2.5 నుండి 3 గంటల్లో మీరు భద్రకాళి ఆలయానికి చేరుకోవచ్చు. ఆలయం వద్ద వాహనాల పార్కింగ్ కోసం తగినంత విశాలమైన స్థలం అందుబాటులో ఉంది.
- విమాన మార్గం (By Air): దూర ప్రాంతాల నుండి లేదా ఇతర రాష్ట్రాల నుండి విమానంలో వచ్చే పర్యాటకులకు సమీప విమానాశ్రయం హైదరాబాద్‌లోని ‘రాజీవ్ గాంధీ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం (శంషాబాద్)’. అక్కడి నుండి క్యాబ్ ద్వారా కానీ, లేదా హైదరాబాద్ నగరానికి చేరుకుని అక్కడి నుండి బస్సు/రైలు ద్వారా కానీ వరంగల్ చేరుకోవచ్చు.
స్థానిక రవాణా (Local Transport) చిట్కా: హనుమకొండ బస్టాండ్, వరంగల్ రైల్వే స్టేషన్, చౌరస్తా సెంటర్ల నుండి భద్రకాళి ఆలయం వెళ్లే మార్గంలో షేర్ ఆటోలు కూడా విరివిగా నడుస్తుంటాయి. సోలో ట్రావెలర్స్ లేదా తక్కువ బడ్జెట్‌లో ప్రయాణించే వారికి ఇవి బాగా ఉపయోగపడతాయి.
వరంగల్ భద్రకాళి ఆలయానికి సమీప ఆలయాల దూరాలు మరియు ప్రయాణ సమయం ( Nearest Temples To Warangal Bhadrakali Temple)
భద్రకాళి ఆలయాన్ని సందర్శించే పర్యాటకులు తమ వరంగల్ యాత్రలో తప్పక చూడాల్సిన మరికొన్ని అత్యద్భుతమైన చారిత్రక మరియు ఆధ్యాత్మిక క్షేత్రాలు సమీపంలోనే ఉన్నాయి. కాకతీయుల శిల్పకళా వైభవాన్ని కళ్లకు కట్టే ఈ ప్రధాన ఆలయాల వివరాలు:
వేయి స్తంభాల గుడి (రుద్రేశ్వర ఆలయం) భద్రకాళి ఆలయానికి అతి చేరువలో ఉన్న అద్భుతమైన కట్టడం ఈ వేయి స్తంభాల గుడి. దీనిని పదకొండవ శతాబ్దంలో కాకతీయ రాజైన రుద్రదేవుడు నిర్మించాడు. నక్షత్రాకారంలో ఉండే ఈ గుడిలో ఎటువైపు నుండి చూసినా స్తంభాలు దేవుడి దర్శనానికి అడ్డురావు. ఇక్కడ శివుడు (రుద్రేశ్వరుడు), విష్ణువు, మరియు సూర్య భగవానుడు ఒకే ప్రాంగణంలో కొలువై ఉండటం వల్ల దీనిని ‘త్రికూటాలయం’ అని కూడా పిలుస్తారు. ఆలయ ప్రాంగణంలో ఏకశిలపై చెక్కబడిన భారీ నంది విగ్రహం పర్యాటకులను మంత్రముగ్ధులను చేస్తుంది.
పద్మాక్షి దేవాలయం హనుమకొండలోని ఒక ఎత్తైన గుట్టపై ఈ పద్మాక్షి దేవాలయం కొలువై ఉంది. వాస్తవానికి దీనిని జైన మత తీర్థంకరుల కోసం నిర్మించారు, తర్వాత కాలంలో ఇది హిందూ దేవాలయంగా రూపాంతరం చెంది పద్మాక్షి మాత క్షేత్రంగా ప్రసిద్ధి చెందింది. గుట్టపై ఉన్న ఈ ఆలయానికి మెట్ల మార్గం ద్వారా చేరుకోవాలి. గుట్టపై నుండి చూస్తే వరంగల్ మరియు హనుమకొండ జంట నగరాల అందాలు అద్భుతంగా కనిపిస్తాయి. బతుకమ్మ పండుగ సమయంలో ఇక్కడ జరిగే వేడుకలు ఎంతో విశేషంగా ఉంటాయి.
వరంగల్ కోట – స్వయంభు దేవాలయం కాకతీయ సామ్రాజ్యానికి గుండెకాయ లాంటిది వరంగల్ కోట. ఈ కోట మధ్యలో అప్పట్లో ‘స్వయంభు శివాలయం’ అనే ఒక భారీ కట్టడం ఉండేది. ఢిల్లీ సుల్తానుల దాడుల్లో ఈ ఆలయం ధ్వంసమై, నేడు కేవలం శిథిలాలు మాత్రమే మిగిలాయి. అయితే, ఈ ఆలయానికి నాలుగు వైపులా ఉన్న ‘కాకతీయ కళాతోరణాలు’ మాత్రం చెక్కుచెదరకుండా నిలబడి, నాటి శిల్పకళా వైభవానికి సజీవ సాక్ష్యంగా నిలుస్తున్నాయి. తెలంగాణ రాష్ట్ర అధికారిక చిహ్నంలో ఈ కళాతోరణమే ఉంటుంది.
రామప్ప దేవాలయం (పాలంపేట) వరంగల్ నగరానికి కాస్త దూరంలో ఉన్నప్పటికీ, వరంగల్ పర్యటనకు వచ్చే వారు ఖచ్చితంగా చూడాల్సిన ప్రదేశం రామప్ప గుడి. దీనికి యునెస్కో (UNESCO) ప్రపంచ వారసత్వ హోదా లభించింది. నీటిపై తేలే ఇటుకలతో, అత్యంత సూక్ష్మమైన రాతి శిల్పాలతో ఈ ఆలయాన్ని నిర్మించారు. భారతదేశంలో శిల్పి పేరు మీద (రామప్ప) పిలువబడే ఏకైక దేవాలయం ఇది. ఇక్కడ ప్రధాన దైవం రామలింగేశ్వర స్వామి.
మీరు మీ యాత్రను సులభంగా ప్లాన్ చేసుకోవడానికి, భద్రకాళి ఆలయం నుండి ఇతర ముఖ్య ప్రదేశాలకు గల దూరం వివరాలు ఈ పట్టికలో చూడవచ్చు:
| ఆలయం / ప్రదేశం పేరు | భద్రకాళి ఆలయం నుండి దూరం | ప్రయాణ సమయం (సుమారుగా) | ప్రధాన దైవం |
| వేయి స్తంభాల గుడి | 3 కిలోమీటర్లు | 10 – 15 నిమిషాలు | రుద్రేశ్వర స్వామి (శివుడు) |
| పద్మాక్షి దేవాలయం | 3.5 కిలోమీటర్లు | 15 నిమిషాలు | పద్మాక్షి అమ్మవారు |
| వరంగల్ కోట (కళాతోరణం) | 6 కిలోమీటర్లు | 20 నిమిషాలు | స్వయంభు శివుడు |
| రామప్ప దేవాలయం (పాలంపేట) | 65 – 70 కిలోమీటర్లు | 1.5 నుండి 2 గంటలు | రామలింగేశ్వర స్వామి |
ఇది కూడా చదవండి
వేంకటేశ్వర స్వామి కూర్చుని దర్శనం ఇచ్చే ఏకైక క్షేత్రం – తొండమనాడు
భక్తుడి కోసం స్వయంభుగా వెలసిన వేంకటేశ్వర స్వామి క్షేత్రం – ద్వారకా తిరుమల