భారతదేశం ఆధ్యాత్మిక సంపదకు నిలయం. ఇక్కడి ప్రతి గాలిలోనూ భక్తి పారవశ్యం, ప్రతి శిలలోనూ ఒక చారిత్రక గాథ దాగి ఉంటుంది. అలాంటి పుణ్యక్షేత్రాలలో అగ్రగణ్యమైనది, అష్టాదశ శక్తి పీఠాలలో ఐదవ పీఠంగా విరాజిల్లుతున్న అలంపూర్ జోగులాంబ క్షేత్రం. తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని జోగులాంబ గద్వాల జిల్లాలో, పవిత్ర తుంగభద్ర నది తీరాన వెలసిన ఈ క్షేత్రాన్ని ‘దక్షిణ కాశి’ అని కూడా పిలుస్తారు. ఈ రోజు మనం ‘క్షేత్ర దర్శిని’ ద్వారా ఈ పుణ్యక్షేత్ర మహత్యం, నవబ్రహ్మల చరిత్ర మరియు ఆధ్యాత్మిక రహస్యాల గురించి వివరంగా తెలుసుకుందాం.
అలంపూర్ జోగులాంబ క్షేత్ర పురాణం: సతీదేవి దంత పీఠం
అలంపూర్ శక్తి పీఠం ఆవిర్భావం వెనుక ఒక గొప్ప పురాణ గాథ ఉంది. దక్ష యజ్ఞం సమయంలో తన భర్త అయిన పరమశివునికి జరిగిన అవమానాన్ని భరించలేక సతీదేవి యోగాగ్నిలో ప్రాణత్యాగం చేస్తుంది. దుఃఖతప్తుడైన శివుడు ఆమె మృతదేహాన్ని భుజాన వేసుకుని ప్రళయ తాండవం చేస్తుండగా, లోక కళ్యాణం కోసం విష్ణుమూర్తి తన సుదర్శన చక్రంతో సతీదేవి దేహాన్ని ఖండ ఖండాలుగా చేస్తాడు.
ఆ శరీర భాగాలు పడిన 18 ప్రదేశాలే ‘అష్టాదశ శక్తి పీఠాలు’ అయ్యాయి. అలంపూర్ క్షేత్రంలో సతీదేవి యొక్క ‘పై వరుస దంతాలు’ పడ్డాయని పురాణాలు చెబుతున్నాయి. అందుకే ఈ క్షేత్రానికి ‘దంత పీఠం’ అని పేరు. ఇక్కడ అమ్మవారు పరమ శాంత స్వరూపిణిగా ఉంటూనే, దుష్ట శిక్షణ చేసే యోగినిగా భక్తులకు అభయమిస్తోంది.
జోగులాంబ – పేరు వెనుక అర్ధం
‘జోగులాంబ’ అనే పేరు వెనుక లోతైన అర్థం ఉంది. ఈ పేరు ‘యోగమ్మ’ లేదా ‘జోగమ్మ’ అనే పదం నుండి ఉద్భవించింది. యోగ శాస్త్రంలో నిష్ణాతులైన యోగినులకు అధిపతి కాబట్టి ఆమెను ‘యోగేశ్వరి’ అని కూడా పిలుస్తారు.
అమ్మవారి విగ్రహాన్ని పరిశీలిస్తే ఆమె ఎంతో ఉగ్రంగా, భయంకరంగా ఉన్నట్లు కనిపిస్తుంది. అమ్మవారి తలపై ఒక పుర్రె, పక్కన బల్లి, తేలు, గుడ్లగూబ వంటి చిహ్నాలు ఉంటాయి. ఇవి సాధారణంగా భయానికి సంకేతాలు. కానీ ఆధ్యాత్మికంగా ఇవి మనిషిలోని అరిషడ్వర్గాలను (కామ, క్రోధ, లోభ, మోహ, మద, మాత్సర్యాలు), మనసులోని మాలిన్యాలను మరియు భయాన్ని సూచిస్తాయి. అమ్మవారిని దర్శించుకోవడం ద్వారా భక్తులు తమలోని ఈ వికారాలను వదిలి, జ్ఞానాన్ని పొందుతారని దీని అంతరార్థం.
దక్షిణ కాశిగా అలంపూర్ ప్రశస్తి
కాశీ క్షేత్రం ఉత్తర భారతదేశానికి ఎంతటి ప్రాధాన్యతను ఇస్తుందో, దక్షిణ భారతదేశానికి అలంపూర్ అంతటి పవిత్రతను ఇస్తుంది. కాశీలో గంగానది ప్రవహిస్తే, ఇక్కడ తుంగభద్ర నది ఉత్తరవాహినిగా ప్రవహిస్తుంది.
నవబ్రహ్మ ఆలయాలు: శిల్పకళా అద్భుతం
అలంపూర్ కేవలం ఆధ్యాత్మిక కేంద్రమే కాదు, అద్భుతమైన శిల్పకళా నిలయం. ఏడో శతాబ్దానికి చెందిన బాదామి చాళుక్యులు ఇక్కడ తొమ్మిది శివాలయాలను నిర్మించారు. వీటినే ‘నవబ్రహ్మ ఆలయాలు’ అంటారు. ఇవి నగరా శైలిలో (ఉత్తర భారత నిర్మాణ శైలి) నిర్మించబడటం విశేషం.
- తారక బ్రహ్మ: ఇక్కడ చిన్న ఆలయం ఉన్నా, శిల్పకళా చాతుర్యం కనిపిస్తుంది.
- స్వర్గ బ్రహ్మ: ఇది అన్నిటికంటే అందమైన ఆలయం. స్తంభాలపై ఉన్న చెక్కడాలు చూస్తే అప్పటి శిల్పుల నైపుణ్యం అర్థమవుతుంది.
- పద్మ బ్రహ్మ: గర్భాలయంలో పద్మ చిహ్నాలు ఉండటం వల్ల ఈ పేరు వచ్చింది.
- బాల బ్రహ్మ: ఇది ప్రధాన ఆలయం. ఇక్కడే భక్తులు స్వామివారికి అభిషేకాలు నిర్వహిస్తారు. లింగం పైభాగం విరిగిపోయి ఉన్నట్లు కనిపిస్తుంది, దీని వెనుక ఒక ఆసక్తికరమైన కథ ఉంది.
- విశ్వ బ్రహ్మ: ఇక్కడి గోడలపై రామాయణ, మహాభారత ఘట్టాలు అత్యంత అద్భుతంగా చెక్కబడి ఉన్నాయి.
- గరుడ బ్రహ్మ: గరుడ వాహనం ప్రత్యేక ఆకర్షణగా ఉంటుంది.
- అర్క బ్రహ్మ: సూర్యకాంతి నేరుగా స్వామివారిపై పడేలా ఈ ఆలయాన్ని నిర్మించారు.
- కుమార బ్రహ్మ: శివుని కుమారుడైన కుమారస్వామి శిల్పాలు ఇక్కడ కనిపిస్తాయి.
- వీర బ్రహ్మ: వీరత్వానికి ప్రతీకగా ఈ ఆలయం ఉంటుంది.
జోగులాంబను నేరుగా ఎందుకు దర్శించుకోరో తెలుసా?
అలంపూర్ క్షేత్రానికి వచ్చే భక్తులకు ఎదురయ్యే మొదటి సందేహం.. అమ్మవారిని నేరుగా చూడకూడదా? అని. స్థానిక ఆచారం ప్రకారం, జోగులాంబ అమ్మవారు ఇక్కడ అత్యంత రౌద్ర రూపంలో కొలువై ఉన్నారు. ఆమె ఉగ్రతను నేరుగా భరించడం సామాన్యులకు సాధ్యం కాదని భావించి, అమ్మవారిని పక్క నుంచి దర్శించుకోవడం ఇక్కడ ఒక సంప్రదాయంగా వస్తోంది. ఇలా పక్క నుంచి దర్శించుకోవడం వల్ల అమ్మవారి ఉగ్రత తగ్గి, శాంత స్వరూపిణిగా మనకు అనుగ్రహాన్ని ప్రసాదిస్తుందని భక్తుల నమ్మకం.
ఇది కూడా చదవండి – బాసర శ్రీ జ్ఞాన సరస్వతి క్షేత్రం – చదువుల తల్లి కొలువైన పుణ్యధామం
అలంపూర్ ఆలయ నిర్మాణం
అలంపూర్ ఆలయ నిర్మాణాల వెనుక ఒక అద్భుతమైన గాథ ఉంది. కాశీ క్షేత్రానికి చెందిన ఒక వితంతు కుమారుడు తన తల్లి మాట ప్రకారం విశ్వేశ్వరుడిని ప్రార్థించాడు. ఆయన భక్తికి మెచ్చిన పరమశివుడు అతనికి ‘రస విద్య’ (లోహాలను బంగారంగా మార్చే విద్య)ను ప్రసాదించి, ‘రస సిద్ధుని’గా మార్చాడు.
శివుని ఆజ్ఞ మేరకు ఆ రససిద్ధుడు అలంపూర్ చేరుకున్నాడు. ఆ సమయంలో ఇక్కడి దేవతా మూర్తులు, ఆలయాలు శిథిలావస్థలో ఉన్నాయి. రససిద్ధుడు తనకున్న అద్భుత విద్యతో బంగారాన్ని తయారు చేసి, ఆ ధనంతో ఈ క్షేత్రంలోని నవబ్రహ్మ ఆలయాలను పునర్నిర్మించాడు. భక్తుల సౌకర్యార్థం నూతన మంటపాలను, ప్రాకారాలను నిర్మించి, అలంపూర్ క్షేత్రానికి పూర్వ వైభవాన్ని తీసుకొచ్చాడు.
నవబ్రహ్మ ఆలయాలు – చాళుక్యుల శిల్పకళా నీరాజనం
రససిద్ధుని పర్యవేక్షణలో నిర్మించబడిన ఈ తొమ్మిది ఆలయాలు (నవబ్రహ్మ ఆలయాలు) చాళుక్యుల నిర్మాణ శైలికి అద్దం పడతాయి.
- బాల బ్రహ్మ: ఇది ప్రధాన ఆలయం. ఇక్కడ శివలింగం అద్భుతంగా ఉంటుంది.
- స్వర్గ బ్రహ్మ: శిల్పకళా పరంగా అత్యంత విశిష్టమైనది.
- పద్మ బ్రహ్మ, విశ్వ బ్రహ్మ, తారక బ్రహ్మ, గరుడ బ్రహ్మ, అర్క బ్రహ్మ, కుమార బ్రహ్మ, వీర బ్రహ్మ: ఈ తొమ్మిది ఆలయాలు బ్రహ్మ దేవుడు శివుని కోసం తపస్సు చేసినట్లుగా పిలువబడతాయి.
ఈ ఆలయ సముదాయంలో నరసింహ స్వామి, చెంచు లక్ష్మి, మాధవీ శక్తి మరియు ఆంజనేయ స్వామి ఉపాలయాలు కూడా రససిద్ధుని కాలంలోనే నిర్మించబడ్డాయి.
బాలబ్రహ్మేశ్వర ఆలయంలోని అంతుచిక్కని వింత!
ప్రధాన ఆలయమైన బాలబ్రహ్మేశ్వర ఆలయంలో ఒక వింత సంఘటన భక్తులను ఆశ్చర్యానికి గురిచేస్తుంది. స్వామివారి లింగానికి ప్రతిరోజూ అభిషేకం జరుగుతుంది. అయితే, ఎన్ని బిందెల నీటితో అభిషేకం చేసినా, ఒక్క నీటి చుక్క కూడా శివలింగం కింద నుంచి బయటకు రాదు. ఆ నీరంతా ఎక్కడికి వెళ్తుందో నేటికీ ఎవరికీ తెలియదు. ఇది ఒక అద్భుతమైన ఆధ్యాత్మిక రహస్యంగా మిగిలిపోయింది.
నదీ సంగమ ప్రాశస్త్యం: తుంగభద్ర మరియు కృష్ణ
అలంపూర్కు సమీపంలోనే తుంగభద్ర మరియు కృష్ణా నదుల సంగమ స్థానం ఉంది.
- తుంగభద్ర: విష్ణువు అంశగా భావిస్తారు.
- కృష్ణా: శివుని అంశగా భావిస్తారు.
ఈ రెండు నదులు కలిసే ఈ సంగమ స్థానాన్ని అత్యంత పవిత్రమైనదిగా పరిగణిస్తారు. పురాణాల ప్రకారం, పరశురాముడు ఇక్కడ సంగమేశ్వర ప్రతిష్ఠ చేసి, తన పితృదేవతలకు పిండ ప్రదానాలు చేశాడని ప్రతీతి. అందుకే పితృ కార్యాలకు కూడా ఇది విశేషమైన క్షేత్రం.
ఆదిశంకరులు మరియు కాంచీ పరమాచార్య అనుబంధం
ఈ శక్తి పీఠాన్ని జగద్గురు ఆదిశంకరాచార్యులు దర్శించి, ఇక్కడ శ్రీచక్రాన్ని ప్రతిష్ఠించారని చరిత్ర చెబుతోంది. ఒకప్పుడు జోగులాంబ అమ్మవారి విగ్రహం బాలబ్రహ్మేశ్వర ఆలయం లోపలే ఉండేది. ప్రస్తుతం గర్భాలయానికి ఇరుపక్కల ఉన్న చండ-ముండ విగ్రహాలు ఒకప్పుడు జోగులాంబ అమ్మవారికి ఇరువైపులా ఉండేవట.
ఇటీవలి కాలంలో, కాంచీ కామకోటి పీఠాధిపతులు శ్రీ చంద్రశేఖరేంద్ర సరస్వతి స్వామి (పరమాచార్య) ఇక్కడకు విచ్చేసి, మంత్రపూత జలంతో అమ్మవారికి అభిషేకం చేశారు. అప్పటి నుండి జోగులాంబ మహిమ దేశవ్యాప్తంగా వ్యాపించి, భక్తుల సంఖ్య విశేషంగా పెరిగింది.
దర్శన సమయాలు మరియు ప్రయాణ మార్గం
మీరు ఈ అద్భుతమైన క్షేత్రాన్ని దర్శించాలనుకుంటే ఈ వివరాలు మీ ప్రయాణాన్ని సులభతరం చేస్తాయి:
ఆలయ దర్శన సమయాలు:
- ఉదయం: 7:00 AM నుండి మధ్యాహ్నం 1:00 PM వరకు.
- సాయంత్రం: 2:00 PM నుండి రాత్రి 8:30 PM వరకు.
- నవరాత్రి ఉత్సవాల సమయంలో సమయాల్లో మార్పులు ఉంటాయి.
ఎలా చేరుకోవాలి?
- హైదరాబాద్ నుండి: హైదరాబాద్ నుండి సుమారు 210 కి.మీ దూరంలో ఉంది. కర్నూలు వెళ్లే నేషనల్ హైవే మీద ప్రయాణించి అలంపూర్ చౌరస్తా వద్ద దిగాలి.
- కర్నూలు నుండి: ఇది కేవలం 27 కి.మీ దూరంలో ఉంటుంది. ప్రతి 20 నిమిషాలకు ఒక బస్సు సౌకర్యం ఉంది.
- రైలు ద్వారా: అలంపూర్ రోడ్ రైల్వే స్టేషన్ (ఆలయానికి 8 కి.మీ దూరం) అందుబాటులో ఉంది. సికింద్రాబాద్-కర్నూలు మార్గంలో నడిచే చాలా రైళ్లు ఇక్కడ ఆగుతాయి.
అలంపూర్ జోగులాంబ క్షేత్రం భయాలను తొలగించి, భక్తులకు జ్ఞానాన్ని, సుఖశాంతులను ప్రసాదించే దివ్య క్షేత్రం. రససిద్ధుని భక్తి, నవబ్రహ్మల శిల్ప వైభవం, తుంగభద్ర నది పవిత్రత అన్నీ కలగలిసిన ఈ పుణ్యస్థలాన్ని ప్రతి ఒక్కరూ ఒక్కసారైనా సందర్శించి అమ్మవారి అనుగ్రహం పొందాలి..
వసతి:
దేవస్థానం వారి సత్రాలతో పాటు, కర్నూలు నగరంలో మంచి హోటళ్లు అందుబాటులో ఉన్నాయి. భక్తులు కర్నూలులో ఉండి కూడా ఈ ఆలయాన్ని సందర్శించవచ్చు.
భక్తుల అనుభూతి
అలంపూర్ జోగులాంబ క్షేత్రం కేవలం ఒక దేవాలయం మాత్రమే కాదు, అది ఆధ్యాత్మికతకు, శిల్పకళకు మరియు చరిత్రకు ఒక సజీవ సాక్ష్యం. తుంగభద్ర నది గలగలల మధ్య, ప్రాచీన రాతి కట్టడాల నీడన అమ్మవారిని దర్శించుకోవడం వల్ల కలిగే మానసిక ప్రశాంతత వర్ణనాతీతం. భయం నుండి అభయానికి, అజ్ఞానం నుండి జ్ఞానానికి దారి చూపే ఈ క్షేత్రాన్ని ప్రతి ఒక్కరూ సందర్శించి ఆ అమ్మవారి కృపకు పాత్రులు కావాలి.
మీరు ఎప్పుడైనా అలంపూర్ క్షేత్రాన్ని సందర్శించారా? అక్కడి నవబ్రహ్మల శిల్పకళను చూసి మీరు పొందిన అనుభూతిని మాతో షేర్ చేసుకోండి. ఈ ఆర్టికల్ మీకు నచ్చినట్లయితే మీ స్నేహితులకు, కుటుంబ సభ్యులకు షేర్ చేయండి.
ఈ పుణ్యక్షేత్రాల గురించి కూడా తెలుసుకోండి
ద్వారకా తిరుమల – ద్వారకా తిరుమల ఆలయం : విశిష్టత, చరిత్ర, దర్శన సమయాలు, వసతి
తొండమానుడు – కలియుగ దైవం వేంకటేశ్వర స్వామి కూర్చుని దర్శనమిచ్చే ఏకైక క్షేత్రం – పూర్తి సమాచారం!