ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని కృష్ణా జిల్లాలో ఉన్న మోపిదేవి శ్రీ సుబ్రహ్మణ్యేశ్వర స్వామి దేవాలయం భక్తుల పాలిట కల్పవల్లిగా వెలుగొందుతోంది. దక్షిణ భారత దేశంలో సుబ్రహ్మణ్యేశ్వర స్వామి కొలువై ఉన్న శక్తివంతమైన క్షేత్రాలలో ఇది ఒకటి. నాగ దోష నివారణకు, సంతాన ప్రాప్తికి ఈ క్షేత్రం అత్యంత ప్రసిద్ధి చెందింది.
ఈరోజు మనం క్షేత్ర దర్శిని ద్వారా మోపిదేవి ఆలయ విశేషాలు, చరిత్ర, ప్రాముఖ్యత మరియు అక్కడ జరుపుకునే పూజల గురించి పూర్తి వివరాలను తెలుసుకుందాం.
మోక్షపురి – మోపిదేవి: శ్రీ సుబ్రహ్మణ్యేశ్వర స్వామి క్షేత్ర మహాత్మ్యం
ఆలయ నేపథ్యం మరియు చరిత్ర
కృష్ణా నది తీరాన, దివిసీమ ప్రాంతంలో వెలసిన మోపిదేవి క్షేత్రానికి (Mopidevi Temple) కొన్ని వేల ఏళ్ల చరిత్ర ఉంది. పురాణాల ప్రకారం, ఈ ప్రాంతం పూర్వం దట్టమైన అరణ్యంగా ఉండేది. పరమశివుని కుమారుడైన కుమారస్వామి (సుబ్రహ్మణ్యేశ్వరుడు) ఇక్కడ స్వయంభువుగా వెలిశారని భక్తుల నమ్మకం.
మోపిదేవి స్థల పురాణం:
పూర్వం సనక, సనందన, సనత్కుమార, సనత్సుజాతులు అనే నలుగురు బ్రహ్మ మానస పుత్రులు (ఋషులు) మోక్షం కోసం తపస్సు చేస్తూ, లోక సంచారం చేస్తూ ఈ ప్రాంతానికి వచ్చారు. వారు పరమ శివుని దర్శించుకోవాలని కోరుకోగా, కుమారస్వామి వారికి శివ తత్వాన్ని బోధించారు. ఈ పవిత్ర కార్యం జరిగిన చోటే నేటి మోపిదేవి అని చెబుతారు.
మరో కథనం ప్రకారం, తారకాసుర సంహారం తర్వాత సుబ్రహ్మణ్యేశ్వర స్వామి ఇక్కడ పాము రూపంలో విశ్రాంతి తీసుకున్నారని, అందుకే ఇక్కడ స్వామివారు సర్ప రూపంలో పూజలందుకుంటున్నారని ప్రతీతి.
మోపిదేవి స్వయంభూ మూర్తి – విశిష్టత
మోపిదేవి ఆలయంలోని ప్రధాన విగ్రహం స్వయంభువు. అంటే మానవ నిర్మితం కాకుండా, భూమి నుండి సహజంగా ఉద్భవించినది. సాధారణంగా సుబ్రహ్మణ్య స్వామిని ఇతర క్షేత్రాలలో మయూర వాహనంపై ఉన్న మానవ రూపంలో చూస్తాం, కానీ మోపిదేవిలో మాత్రం లింగ రూపంలో ఆరాధించడం ఇక్కడి ప్రత్యేకత.
మోపిదేవి క్షేత్రం గురించి మరో నేపథ్యం
కుమారస్వామి సర్ప రూపం దాల్చడానికి కారణం
వేదవ్యాస మహర్షి రచించిన స్కాంద పురాణంలో ఈ క్షేత్ర ప్రస్తావన ఉంది. పురాణ కాలంలో ఒకానొక సమయంలో సనక, సనందనాది మహర్షులు కైలాసంలో ఉన్న పార్వతీ పరమేశ్వరుల దర్శనం కోసం వెళ్ళారు. ఆ సమయంలో కుమారస్వామి తన తల్లి పార్వతీదేవి ఒడిలో చిన్న బాలుడిలా కూర్చుని ఉన్నాడు.
దిగంబరులై, జటాజూటాలతో వస్తున్న ఆ మహర్షులను చూసి, అమాయకత్వంతో కూడిన బాల్య చాపల్యంతో కుమారస్వామి నవ్వాడట. తన కుమారుని ప్రవర్తనకు చింతించిన పార్వతీదేవి, జ్ఞానవంతులైన మహర్షులను చూసి నవ్వడం తగదని మందలించింది. తన తప్పును తెలుసుకున్న కుమారస్వామి, ప్రాయశ్చిత్తం కోసం ఘోర తపస్సు చేయాలని నిశ్చయించుకున్నాడు. భూలోకంలో కృష్ణా నదీ తీరాన గల ప్రస్తుత మోపిదేవి ప్రాంతానికి చేరుకుని, సర్ప రూపంలో ఒక పుట్టలో నివసిస్తూ యుగాల తరబడి తపస్సు చేయసాగాడు.
అగస్త్య మహర్షి ఆగమనం – వింధ్య గర్వభంగం
మోపిదేవి క్షేత్ర ఆవిర్భావంలో అగస్త్య మహర్షి పాత్ర అత్యంత కీలకం. ఒకప్పుడు వింధ్య పర్వతం తన ఎత్తును పెంచుకుంటూ పోయి సూర్యచంద్రాదుల గమనానికి అడ్డంకిగా మారింది. లోక కల్యాణం కోసం దేవతలందరూ అగస్త్యుడిని ప్రార్థించగా, ఆయన తన భార్య లోపాముద్రతో కలిసి దక్షిణ దిశకు ప్రయాణమయ్యాడు.
ఆయన దక్షిణాపథానికి వస్తున్నాడని తెలిసి, వింధ్య పర్వతం గర్వం వీడి అగస్త్యునికి సాష్టాంగ నమస్కారం చేసింది. “నేను తిరిగి వచ్చేవరకు నీవు ఇలాగే వంగి ఉండాలి” అని ఆదేశించి అగస్త్యుడు తన యాత్రను కొనసాగించాడు. ఈ క్రమంలో ఆయన కృష్ణా తీరంలోని మోహినీపురం (నేటి మోపిదేవి) చేరుకున్నాడు.
వెలుగు చూసిన కుమార క్షేత్రం
అగస్త్య మహర్షి మోపిదేవి ప్రాంతంలో సంచరిస్తుండగా ఒక ఆశ్చర్యకరమైన దృశ్యాన్ని చూశారు. అక్కడ పాము, ముంగీస, నెమలి వంటి సహజ శత్రువులైన జంతువులు ఎంతో స్నేహంగా మెలుగుతున్నాయి. ఆ ప్రాంతమంతా ఏదో తెలియని దివ్య కాంతితో నిండి ఉంది. ఒక పెద్ద వటవృక్షం కింద ఉన్న పుట్ట నుండి “ఓం నమశ్శివాయ” అనే పంచాక్షరీ మంత్రం వినిపిస్తోంది.
అగస్త్యుడు తన దివ్యదృష్టితో పరిశీలించగా, అక్కడ కుమారస్వామి సర్ప రూపంలో తపస్సు చేస్తున్నాడని గ్రహించాడు. అగస్త్యుని ప్రార్థన మేరకు స్వామి వారు అక్కడ లింగ రూపంలో ప్రత్యక్షమవ్వగా, ఆ మహర్షి ఆ లింగాన్ని ప్రతిష్టించి, ఈ ప్రాంతానికి ‘కుమార క్షేత్రం’ అని నామకరణం చేశారు. ఇప్పటికీ ఆలయంలో సుబ్రహ్మణ్య స్వామి తపస్సు చేసిన పుట్టను మనం దర్శనం చేసుకోవచ్చు.
చారిత్రక నేపథ్యం: మోహినీపురం నుండి మోపిదేవి వరకు
పూర్వం ఈ గ్రామాన్ని ‘మోహినీపురం’ అని పిలిచేవారు. కాలక్రమేణా అది ‘మోపిదేవి’గా ప్రసిద్ధి చెందింది. ఈ క్షేత్ర అభివృద్ధిలో చల్లపల్లి సంస్థానాధీశులు (యార్లగడ్డ వంశీయులు) కీలక పాత్ర పోషించారు. స్వామి వారిపై భక్తితో వారు ఆలయ గోపురాలు, ప్రాకారాలు, మండపాలను నిర్మించి, యాత్రికులకు ఎటువంటి ఇబ్బంది కలగకుండా అన్ని వసతులు కల్పించారు. నేటికీ చల్లపల్లి రాజా వారు ఈ దేవాలయానికి వంశపారంపర్య ధర్మకర్తలుగా వ్యవహరిస్తున్నారు.
శ్రీరాముడు ప్రతిష్టించిన శివలింగం – బలివే రామలింగేశ్వర స్వామి ఆలయం గురించి చదవండి.
మోపిదేవి ఆలయ పూజలు – దోష నివారణ
ఈ ఆలయం ముఖ్యంగా నాగ దోష నివారణకు పెట్టింది పేరు. జాతకంలో సర్ప దోషం, రాహు-కేతు దోషాలు ఉన్నవారు ఇక్కడ పూజలు చేయించుకుంటే శుభం జరుగుతుందని భక్తులు బలంగా నమ్ముతారు.
* సర్ప దోష నివారణ పూజ: జాతక రీత్యా వివాహం ఆలస్యమవ్వడం, ఉద్యోగ సమస్యలు ఉన్నవారు ఈ పూజ చేస్తారు.
* రాహు కేతు పూజ: మానసిక ప్రశాంతత కోసం, గ్రహ దోషాల తొలగింపు కోసం ఈ పూజ నిర్వహిస్తారు.
* నాగ ప్రతిష్ట: సంతానం లేని దంపతులు ఆలయ ప్రాంగణంలో నాగ విగ్రహాన్ని ప్రతిష్టించి, ప్రత్యేక పూజలు చేస్తారు. దీనివల్ల ‘సంతాన ప్రాప్తి’ కలుగుతుందని నమ్మకం.
* చెవుల కుట్టు ఉత్సవం: పిల్లలకు మొదటిసారి చెవులు కుట్టించడం ఇక్కడ చాలా పవిత్రంగా భావిస్తారు.
* అశ్లేష బలి: సర్ప దోషాల తీవ్రతను తగ్గించడానికి ఈ విశిష్ట పూజను జరిపిస్తారు.
మోపిదేవి క్షేత్రానికి ఎలా చేరుకోవాలి?
మోపిదేవి క్షేత్రం (Mopidevi Temple) రవాణా పరంగా అన్ని ప్రధాన నగరాలతో అనుసంధానించబడి ఉంది.
* సమీప రైల్వే స్టేషన్ రేపల్లె (సుమారు 12 కి.మీ). రేపల్లె రైల్వే స్టేషన్, బస్టాండ్ పక్కపక్కనే ఉంటాయి. రేపల్లె నుండి అవనిగడ్డ వెళ్లే బస్సులు ఎక్కి మోపిదేవి ఆలయం ముందే దిగవచ్చు.
* విజయవాడ రైల్వే స్టేషన్ నుండి కూడా బస్సుల ద్వారా చేరుకోవచ్చు. విజయవాడ (65 కి.మీ), గుంటూరు (80 కి.మీ) మరియు మచిలీపట్నం (35 కి.మీ) నుండి నేరుగా ఆర్టీసీ బస్సులు మరియు ప్రైవేట్ టాక్సీలు అందుబాటులో ఉంటాయి.
* సమయాలు: ఉదయం 5:30 నుండి రాత్రి 8:00 వరకు ఆలయం తెరిచి ఉంటుంది (విరామ సమయాలు చూసుకుని వెళ్లాలి).
మోపిదేవి చుట్టుపక్కల చూడదగ్గ ప్రదేశాలు
మీరు మోపిదేవి సందర్శనకు వెళ్తే, సమీపంలో ఉన్న మరికొన్ని పవిత్ర క్షేత్రాలను కూడా చూడవచ్చు:
* హంసలదీవి: కృష్ణా నది బంగాళాఖాతంలో కలిసే ‘సాగర సంగమం’ ఇక్కడ చూడవచ్చు. ఇది మోపిదేవికి సుమారు 20 కి.మీ దూరంలో ఉంటుంది.
* శ్రీకాకుళం (కృష్ణా జిల్లా): ఇక్కడ ప్రసిద్ధ ‘ఆంధ్ర మహావిష్ణువు’ ఆలయం ఉంది.
* చల్లపల్లి కోట: చారిత్రక కట్టడాలను ఇష్టపడేవారు చల్లపల్లి జమీందారుల కోటను సందర్శించవచ్చు.
భక్తులకు వసతి మరియు సౌకర్యాలు
ఆలయ ట్రస్ట్ ద్వారా భక్తులకు అన్నదాన సదుపాయం కల్పించబడుతుంది. అలాగే, భక్తులు బస చేయడానికి ఏసీ మరియు నాన్-ఏసీ గదులు అందుబాటులో ఉన్నాయి. విజయవాడ మరియు మచిలీపట్నం వంటి నగరాల నుండి ప్రైవేట్ హోటళ్లు కూడా అందుబాటులో ఉంటాయి.
ముగింపు
మోపిదేవి శ్రీ సుబ్రహ్మణ్యేశ్వర స్వామి క్షేత్రం కేవలం ఒక దేవాలయం మాత్రమే కాదు, అది వేలాది మంది భక్తుల నమ్మకం. మనసులో ఏదైనా కోరిక కోరుకుని ఇక్కడ ప్రదక్షిణలు చేస్తే తప్పక నెరవేరుతుందని భక్తుల అనుభవం చెబుతోంది. మీరు ఆధ్యాత్మిక యాత్ర చేయాలనుకుంటే, పచ్చని పొలాల మధ్య, కృష్ణా నది అలల సవ్వడికి సమీపంలో ఉన్న ఈ మోక్షపురిని తప్పక సందర్శించండి.
ఓం శరవణ భవాయ నమః!
ఇవి కూడా చదవండి
వేంకటేశ్వర స్వామి కూర్చుని దర్శనం ఇచ్చే ఏకైక క్షేత్రం – తొండమనాడు
భక్తుడి కోసం స్వయంభుగా వెలసిన వేంకటేశ్వర స్వామి క్షేత్రం – ద్వారకా తిరుమల
అష్టాదశ శక్తి పీఠాల్లో 5వ శక్తి పీఠం – అలంపూర్ జోగులాంబ
ఈ బ్లాగ్ మీకు నచ్చినట్లయితే, మీ మిత్రులతో పంచుకోండి. మోపిదేవి గురించి మీ అనుభవాలను కామెంట్ రూపంలో తెలియజేయండి.