“మనోజవం మారుతతుల్యవేగం
జితేంద్రియం బుద్ధిమతాం వరిష్ఠమ్ |
వాతాత్మజం వానరయూధముఖ్యం
శ్రీరామదూతం శిరసా నమామి ||”
అంజనాదేవి గర్భ సంజాతుడు, శ్రీరామ భక్తాగ్రేసరుడు అయిన ఆ హనుమంతుడిని స్మరించుకోగానే మనసుకు దొరికే ప్రశాంతత అంతా ఇంతా కాదు. తెలంగాణ రాష్ట్రంలో, ప్రకృతి రమణీయత మధ్య కొలువై ఉన్న అత్యంత ప్రసిద్ధ మరియు మహిమాన్విత పుణ్యక్షేత్రాలలో “కొండగట్టు ఆంజనేయ స్వామి ఆలయం” ఒకటి. జగిత్యాల జిల్లా కేంద్రానికి కేవలం 15 కిలోమీటర్ల దూరంలో, మల్యాల మండలంలో పచ్చని కొండల గుట్టల మధ్య ఈ మహా క్షేత్రం భక్తులకు కొంగుబంగారంగా వెలుగొందుతోంది.
చుట్టూ దట్టమైన అటవీ ప్రాంతం, కనువిందు చేసే లోయలు, దారిపొడవునా స్వాగతం పలికే వృక్షాలు, మనసును తాకే చల్లని గాలి… వీటన్నింటి మధ్యలో అత్యంత గంభీరంగా దర్శనమిస్తాడు రెండు ముఖాల కొండగట్టు అంజన్న. సుమారు 400 సంవత్సరాల ఘనమైన చరిత్ర కలిగిన ఈ ఆలయానికి తెలుగు రాష్ట్రాల నుండే కాకుండా దేశం నలుమూలల నుంచి భక్తులు విశేషంగా తరలివస్తుంటారు. ముఖ్యంగా హనుమాన్ జయంతి సమయంలో స్వామివారి దీక్షను స్వీకరించిన లక్షలాది మంది భక్తులు మాల విరమణ కోసం ఇక్కడికి చేరుకోవడంతో, ఈ కొండల ప్రాంతం అంతా కాషాయ సముద్రంలా మారుతుంది.
కేవలం ఆధ్యాత్మికతకే పరిమితం కాకుండా, అద్భుతమైన ప్రకృతి సౌందర్యం, పురాతన కట్టడాలు, మరియు విశేషమైన స్థల పురాణం కొండగట్టు సొంతం. అసలు దట్టమైన అడవుల్లో ఉన్న ఈ క్షేత్రానికి ఆ పేరు ఎలా వచ్చింది? దేశంలో మరెక్కడా లేని విధంగా స్వామివారు నరసింహ, ఆంజనేయ రెండు ముఖాలతో ఎందుకు దర్శనమిస్తున్నారు? ఈ పవిత్రమైన గుట్ట మీద ఇంకా చూడాల్సిన దర్శనీయ స్థలాలు ఏమిటి? యాత్రికులకు అవసరమైన పూర్తి సమాచారాన్ని ఇప్పుడు వివరంగా తెలుసుకుందాం.
కొండగట్టు ఆలయ స్థల పురాణం – కొండగట్టు అంజన్న చరిత్ర
రామాయణ కాలం నాటి విశేషం – పర్వత శకలమే కొండగట్టు
కొండగట్టు క్షేత్రం ఆవిర్భావం వెనుక త్రేతాయుగం నాటి రామాయణ ఘట్టంతో ముడిపడి ఉన్న ఒక ఆసక్తికరమైన పురాణగాథ ఉంది. రామ రావణ యుద్ధంలో మేఘనాథుడి (ఇంద్రజిత్తు) అస్త్రం తగిలి లక్ష్మణుడు మూర్ఛపోతాడు. లక్ష్మణుడి ప్రాణాలు కాపాడటం కోసం జాంబవంతుడి సూచన మేరకు హనుమంతుడు ద్రోణగిరి (సంజీవని) పర్వతాన్ని తీసుకురావడానికి వెళతాడు. ఆ పర్వతాన్ని మోసుకుంటూ ఆకాశ మార్గంలో వెళ్తున్న సమయంలో, అందులో నుండి ఒక చిన్న భాగం విరిగి ఈ ప్రదేశంలో పడిపోయిందని పురాణాలు చెబుతున్నాయి. సంజీవని పర్వత భాగం పడిన ప్రదేశం కావల్నే ఈ గుట్టలకు ‘కొండగట్టు’ అనే పేరు స్థిరపడిందని భక్తుల నమ్మకం. అందుకే ఈ ప్రాంతంలోని అడవిలో ఇప్పటికీ ఎన్నో అరుదైన, ఔషధ గుణాలున్న వృక్షాలు, మూలికలు కనిపిస్తుంటాయి.
సింగం సంజీవుడికి స్వామివారి దర్శనం
ఈ క్షేత్రం వెలుగులోకి రావడానికి సంబంధించి సుమారు 400 సంవత్సరాల క్రితం జరిగిన మరో అద్భుతమైన సంఘటన స్థానికంగా ప్రాచుర్యంలో ఉంది. ఈ కొండల సమీపంలో ‘సింగం సంజీవుడు’ అనే పశువుల కాపరి తన ఆవుల మందను మేపుకుంటూ ఉండేవాడు. ఒకరోజు అతని మందలోని ఒక ఆవు తప్పిపోగా, దాన్ని వెతుక్కుంటూ అడవిలో చాలా దూరం వెళ్లాడు. ఎంతకీ ఆవు జాడ దొరకకపోవడంతో బాగా అలిసిపోయి ఒక చెట్టు కింద నిద్రపోయాడు. అప్పుడు సాక్షాత్తూ ఆంజనేయ స్వామి అతని కలలోకి వచ్చి, ఆవు ఎక్కడుందో చెప్పి, అడవిలో తాను కొలువై ఉన్న ప్రదేశాన్ని కూడా చూపించాడట. సంజీవుడు ఉలిక్కిపడి లేచి, కలలో స్వామి చూపించిన పొదల్లోకి వెళ్లి వెతకగా అద్భుతమైన ఆంజనేయ స్వామి స్వయంభూ విగ్రహం దర్శనమిచ్చింది.
కృష్ణారావు దేశ్ముఖ్ చేతుల మీదుగా ఆలయ నిర్మాణం
స్వామివారి విగ్రహం బయటపడిన తర్వాత స్థానిక గిరిజనులు, చుట్టుపక్కల ప్రజలు చిన్న పందిరి వేసి నిత్య పూజలు చేయడం ప్రారంభించారు. ఆ తర్వాత కొన్నాళ్లకు స్వామివారు మల్యాల ప్రాంతానికి చెందిన జమీందారు ‘కృష్ణారావు దేశ్ముఖ్’ కలలో కనిపించి తనకు ఆలయాన్ని నిర్మించమని ఆదేశించారు. స్వామివారి ఆదేశం మేరకు కృష్ణారావు దేశ్ముఖ్ అటవీ ప్రాంతాన్ని చదును చేసి, గర్భగుడిని, ప్రాకారాన్ని నిర్మించి ఆలయానికి ఒక రూపు తీసుకొచ్చారు.
సహజసిద్ధంగా వెలసిన ఆ స్వయంభూ మూర్తి, ఆనాటి పశువుల కాపరి భక్తికి మెచ్చి వెలుగులోకి వచ్చి, నేడు కోట్లాది మంది భక్తుల పాలిట కొంగుబంగారంగా ఈ కొండగట్టుపై పూజలందుకుంటున్నాడు.
కొండగట్టు ఆలయ ప్రత్యేకతలు – రెండు ముఖాల ఆంజనేయుడు
అరుదైన ద్విముఖ దర్శనం (రెండు ముఖాలు)
కొండగట్టు ఆంజనేయ స్వామి ఆలయానికి ఉన్న అతిపెద్ద ప్రత్యేకత గర్భగుడిలోని స్వామివారి మూలవిరాట్టు. దేశంలో మరెక్కడా చూడలేని విధంగా ఇక్కడి ఆంజనేయ స్వామి ద్విముఖుడిగా (రెండు ముఖాలతో) భక్తులకు దర్శనమిస్తాడు. స్వయంభూవుగా వెలసిన ఈ శిలా మూర్తికి ఒక వైపున ఉగ్ర నరసింహ స్వామి ముఖం, మరోవైపున ప్రశాంతమైన ఆంజనేయ స్వామి ముఖం ఉండటం ఇక్కడి అపూర్వ విశేషం. ఉగ్రరూపంలో ఉండే నరసింహుడి శక్తి, భక్తికి మారుపేరైన ఆంజనేయుడి తత్వం రెండూ ఒకే మూర్తిలో కొలువై ఉండటం వల్ల ఈ క్షేత్రానికి ఎనలేని మహత్యం చేకూరిందని చెబుతారు.
శంఖుచక్రాలు, వక్షస్థలంలో సీతారాములు
సాధారణంగా ఏ దేవాలయంలో చూసినా ఆంజనేయ స్వామి చేతిలో గదతోనో లేదా అంజలి ఘటిస్తూనో కనిపిస్తాడు. కానీ కొండగట్టులో మాత్రం స్వామివారు సాక్షాత్తూ శ్రీ మహావిష్ణువుకు ప్రతీక అయిన శంఖం, చక్రాలను ఆయుధాలుగా ధరించి ఉంటారు. అంతేకాకుండా స్వామివారి వక్షస్థలం (ఛాతి) పై సీతారాముల ప్రతిమలు స్పష్టంగా కనిపిస్తాయి. నిరంతరం తన హృదయంలో శ్రీరాముడిని ధ్యానించే ఆంజనేయుడి నిజస్వరూపాన్ని ఈ విగ్రహంలో మనం సాక్షాత్కరించుకోవచ్చు. శంఖుచక్రాలు, నరసింహ ముఖం ఉండటం వల్ల ఈ స్వామిని విష్ణు స్వరూపుడిగా కూడా భక్తులు ఆరాధిస్తారు.
ఉత్తరాభిముఖుడైన అంజన్న
ఆగమ శాస్త్రాల ప్రకారం ఎక్కువగా హనుమంతుని గుడులు తూర్పు లేదా దక్షిణ ముఖంగా ఉంటాయి. కానీ కొండగట్టు స్వామివారు ఉత్తరాభిముఖుడై (ఉత్తర దిశగా చూస్తూ) దర్శనమిస్తారు. వాస్తు ప్రకారం ఉత్తర దిశ కుబేర స్థానం మరియు సకల శుభాలకు సంకేతం. ఇలా ఉత్తర ముఖంగా ఉన్న ద్విముఖ, శంఖుచక్ర ధారి అయిన స్వామివారిని దర్శించుకుంటే గ్రహ దోషాలు, భయాలు, మానసిక రుగ్మతలు తొలగిపోయి, అపారమైన ధైర్యం, కార్యసిద్ధి కలుగుతాయని భక్తుల ప్రగాఢ విశ్వాసం.
ఆలయం కింద ఉన్న పవిత్రమైన ‘ధర్మగుండం’లో స్నానం చేసి, తడి బట్టలతో స్వామివారిని 41 రోజుల పాటు మండల దీక్షతో పూజిస్తే దీర్ఘకాలిక వ్యాధులు, సంతాన లేమి లాంటి సమస్యలు కూడా ఇట్టే తొలగిపోతాయని ఇక్కడికి వచ్చే భక్తులు బలంగా నమ్ముతారు.
హనుమాన్ దీక్ష మరియు పూజా కార్యక్రమాలు
హనుమాన్ దీక్షల విరమణకు ప్రధాన కేంద్రం
తెలంగాణ రాష్ట్రంలో ‘హనుమాన్ దీక్ష’ అనగానే భక్తులకు ముందుగా గుర్తొచ్చే పుణ్యక్షేత్రం కొండగట్టు. మాల ధరించిన ప్రతి స్వామి తమ దీక్షను విరమించడానికి అత్యంత ప్రాధాన్యత ఇచ్చే క్షేత్రం ఇదే. భక్తులు తమ సంకల్పాన్ని బట్టి 11, 21, లేదా 41 రోజుల (మండల దీక్ష) పాటు అత్యంత నిష్టగా, బ్రహ్మచర్యం పాటిస్తూ దీక్షను ఆచరిస్తారు. దీక్షా కాలం పూర్తయ్యాక, అనేకమంది భక్తులు వందల కిలోమీటర్ల మేర పాదయాత్రగా కొండగట్టుకు చేరుకుంటారు. గుట్ట కింద ఉన్న పవిత్రమైన ‘ధర్మగుండం’ (కోనేరు)లో పుణ్యస్నానాలు ఆచరించి, అనంతరం స్వామివారిని దర్శించుకుని ఇరుముడి సమర్పించి మాల విరమణ చేస్తారు.
హనుమాన్ జయంతి ఉత్సవాలు – కాషాయ సముద్రంలా కొండగట్టు
ప్రతి ఏటా హనుమాన్ జయంతి సందర్భంగా కొండగట్టులో బ్రహ్మోత్సవాలు అత్యంత వైభవంగా జరుగుతాయి. ఆ సమయంలో తెలంగాణ నలుమూలల నుండే కాకుండా పొరుగు రాష్ట్రాల నుండి కూడా మూడు లక్షలకు పైగా హనుమాన్ దీక్షాపరులు ఇక్కడికి తరలివస్తారు. ఎటు చూసినా కాషాయ వస్త్రాలు ధరించిన స్వాములతో గుట్టలన్నీ నిండిపోయి, కొండగట్టు ప్రాంతమంతా ఒక కాషాయ సముద్రాన్ని తలపిస్తుంది. ఎడతెగని “జై శ్రీరామ్.. జై భజరంగ్ బలి” నామస్మరణ, అఖండ హనుమాన్ చాలీసా పారాయణాలు, భజనలతో ఆ వాతావరణం అంతా ఒక దివ్యమైన ఆధ్యాత్మిక శోభను సంతరించుకుంటుంది.
ప్రత్యేక పూజలు మరియు సేవలు
సాధారణంగా ఆంజనేయ స్వామికి మంగళవారం, శనివారాలు అత్యంత ప్రీతిపాత్రమైన రోజులు. ఈ రోజుల్లో కొండగట్టు స్వామివారిని దర్శించుకోవడానికి సాధారణ భక్తులు కూడా పెద్ద సంఖ్యలో వస్తుంటారు.
- ఆకు పూజ & సింధూర లేపనం: భక్తులు స్వామివారికి ఇష్టమైన ఆకు పూజ (తమలపాకుల పూజ) చేయిస్తారు. అలాగే స్వామివారికి పూర్తి సింధూరంతో అలంకరణ చేస్తారు.
- మొక్కులు చెల్లింపు: కోరిన కోరికలు నెరవేరిన భక్తులు స్వామివారికి వడమాల, తమలపాకుల మాల, బంతి పూల మాలలు సమర్పించి తమ భక్తిని చాటుకుంటారు.
- నిత్య పూజలు: వేకువజామున సుప్రభాత సేవ, ప్రాతఃకాల ఆరాధనతో మొదలయ్యే స్వామివారి దైనందిన కార్యక్రమాలు, మధ్యాహ్నం నివేదన, సాయంత్రం ప్రదోషకాల పూజలు, రాత్రి పవళింపు సేవతో ముగుస్తాయి. అలాగే ఇక్కడ నిత్య కళ్యాణోత్సవం, సత్యనారాయణ స్వామి వ్రతాలు కూడా క్రమం తప్పకుండా జరుగుతాయి.
కొండగట్టులో చూడాల్సిన ఇతర ప్రదేశాలు
కొండగట్టు కేవలం ఆంజనేయ స్వామి వారి పుణ్యక్షేత్రం మాత్రమే కాదు, చారిత్రక కట్టడాలు మరియు ప్రకృతి రమణీయత కలబోసిన ఒక అద్భుతమైన పర్యాటక ప్రదేశం కూడా. స్వామి వారి దర్శనం చేసుకున్న తర్వాత, సమయం కేటాయించి ఇక్కడ తప్పక చూడాల్సిన విశేషమైన ప్రదేశాలు కొన్ని ఉన్నాయి:
1. పవిత్ర ధర్మగుండం
గుట్ట కింద భాగంలో ఉండే అతి పెద్ద కోనేరును ‘ధర్మగుండం’ అంటారు. స్వామివారిని దర్శించుకునే ముందు భక్తులు ఇక్కడే పుణ్యస్నానాలు ఆచరిస్తారు. ఈ గుండంలోని నీటికి ఎన్నో ఔషధ గుణాలు ఉన్నాయని, ఇందులో స్నానం చేస్తే చర్మ వ్యాధులు, అనారోగ్య సమస్యలు తొలగిపోతాయని భక్తుల నమ్మకం. చుట్టూ ఉన్న సంజీవని పర్వత మూలికలను తాకుతూ ఈ నీరు వస్తుండటం వల్లే దీనికి అంతటి శక్తి ఉందని చెబుతారు.
2. కొండలరాయుని కోట
ఆలయానికి అతి సమీపంలోనే దట్టమైన చెట్ల మధ్య ఒక పురాతనమైన రాతి కోట ఉంటుంది. దీనినే ‘కొండలరాయుని కోట’ అంటారు. చరిత్ర మరియు పురాతన కట్టడాలను ఇష్టపడే వారికి ఇదొక అద్భుతమైన ప్రదేశం. శత్రు దుర్భేద్యంగా నిర్మించిన ఈ కోట గోడలు, బురుజులు ఇప్పటికీ పర్యాటకులను ఆకట్టుకుంటాయి. కోట పైనుండి చుట్టుపక్కల ప్రకృతి దృశ్యాలను చూడటం ఒక మధురానుభూతిని ఇస్తుంది.
3. సీతమ్మ కన్నీరు (సహజసిద్ధమైన నీటి చెలమ)
కొండగట్టులో ఆధ్యాత్మిక భావనను పెంచే మరో ప్రదేశం ‘సీతమ్మ కన్నీరు’. ఇదొక సహజసిద్ధమైన నీటి ఊట. రావణాసురుడు సీతమ్మను అపహరించి పుష్పక విమానంలో లంకకు తీసుకువెళ్లే సమయంలో, ఆమె ఇక్కడ కింద పడి ఉన్న పర్వత భాగాన్ని చూసి, శ్రీరాముడిని తలుచుకుంటూ కన్నీరు విడిచిందట. ఆ తల్లి కన్నీటి బిందువులే ఇక్కడ నిరంతరం ప్రవహించే నీటి చెలమగా ఏర్పడ్డాయని స్థల పురాణం చెబుతోంది. ఈ నీరు ఎప్పటికీ ఎండిపోదు.
4. బొజ్జ పోతన గుహలు
కొండలరాయుని కోట సమీపంలోనే ‘బొజ్జ పోతన గుహలు’ అనే పురాతన గుహల సముదాయం ఉంది. ప్రకృతి సిద్ధంగా ఏర్పడిన ఈ విశాలమైన గుహలలో పురాతన కాలంలో మునులు, యోగులు తపస్సు ఆచరించేవారని స్థానికులు చెబుతారు. కొండగట్టు వెళ్లే పర్యాటకులు తప్పక చూడాల్సిన ప్రశాంతమైన ప్రదేశం ఇది.
5. ఘాట్ రోడ్ మరియు వ్యూ పాయింట్స్
కొండగట్టుకు చేరుకునే ఘాట్ రోడ్ ప్రయాణం పర్యాటకులకు ఎంతో థ్రిల్‌ను ఇస్తుంది. రోడ్డుకు ఇరువైపులా ఉన్న పచ్చని చెట్లు, అడవి వాతావరణం మనసుకు ప్రశాంతతను అందిస్తాయి. గుట్ట పైభాగంలో ఉన్న వ్యూ పాయింట్స్ నుండి చూస్తే కింద ఉన్న జగిత్యాల పల్లెలు, పచ్చని వ్యవసాయ పొలాలు కనువిందు చేస్తాయి. ఫోటోగ్రఫీని ఇష్టపడే వారికి మరియు సోషల్ మీడియా రీల్స్ చేసుకునే వారికి ఈ వ్యూ పాయింట్స్ బెస్ట్ స్పాట్స్ అని చెప్పవచ్చు.
రవాణా సౌకర్యాలు – కొండగట్టుకు ఎలా చేరుకోవాలి?
కొండగట్టు ఆంజనేయ స్వామి ఆలయం జగిత్యాల జిల్లాలో ప్రధాన రహదారికి (కరీంనగర్ – జగిత్యాల రూట్) దగ్గరగా ఉండటం వల్ల ఇక్కడికి చేరుకోవడం యాత్రికులకు చాలా సులభం. తెలంగాణలోని అన్ని ప్రధాన నగరాల నుండి ఇక్కడికి మెరుగైన రవాణా సౌకర్యాలు ఉన్నాయి.
రోడ్డు మార్గం (By Road):
కొండగట్టుకు రోడ్డు మార్గం గుండా వెళ్లడం అత్యంత అనుకూలమైన పద్ధతి.
- దూరాలు: కొండగట్టు క్షేత్రం జగిత్యాల నుండి సుమారు 15 కిలోమీటర్లు, కరీంనగర్ నుండి 35 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంటుంది.
- హైదరాబాద్ నుండి: హైదరాబాద్ నుండి కొండగట్టు సుమారు 200 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. సొంత వాహనాల్లో వచ్చే వారు జేబీఎస్ (JBS) – శామీర్‌పేట – సిద్దిపేట – కరీంనగర్ మీదుగా రాజీవ్ రహదారి గుండా సులభంగా చేరుకోవచ్చు.
- బస్సు సౌకర్యం: హైదరాబాద్‌లోని జేబీఎస్ (JBS) మరియు ఎంజీబీఎస్ (MGBS) బస్ స్టాండ్ల నుండి జగిత్యాల వైపు వెళ్లే TSRTC బస్సులు ప్రతిరోజూ అందుబాటులో ఉంటాయి. ఆ బస్సులు ఎక్కి ‘కొండగట్టు క్రాస్ రోడ్’ లేదా మల్యాల వద్ద దిగాలి. అక్కడినుండి ఆటోలు లేదా దేవస్థానం వారు నడిపే స్థానిక బస్సుల ద్వారా గుట్ట పైకి చేరుకోవచ్చు. కరీంనగర్, జగిత్యాల బస్ స్టాండ్ల నుండి అయితే కొండగట్టుకు డైరెక్ట్ బస్సులు ఎప్పుడూ ఉంటాయి.
రైలు మార్గం (By Train):
రైలులో ప్రయాణించాలనుకునే వారికి అత్యంత సమీపంలో ఉన్న రైల్వే స్టేషన్ జగిత్యాల (లింగంపేట – జగిత్యాల – LPJL). సికింద్రాబాద్, నిజామాబాద్, పెద్దపల్లి తదితర ప్రాంతాల నుండి జగిత్యాలకు రైలు సౌకర్యం ఉంది. జగిత్యాల రైల్వే స్టేషన్ లో దిగిన తర్వాత, ఆటో లేదా బస్సు ద్వారా కేవలం 20 నుండి 30 నిమిషాల్లో కొండగట్టు గుడికి చేరుకోవచ్చు. మరొక ప్రత్యామ్నాయం కరీంనగర్ రైల్వే స్టేషన్. అక్కడి నుండి కూడా కొండగట్టుకు రోడ్డు మార్గంలో సులభంగా రావచ్చు.
విమాన మార్గం (By Air):
ఇతర రాష్ట్రాల నుండి లేదా దూర ప్రాంతాల నుండి విమానంలో వచ్చే పర్యాటకులకు అత్యంత సమీపంలో ఉన్న విమానాశ్రయం హైదరాబాద్‌లోని రాజీవ్ గాంధీ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం (శంషాబాద్). విమానాశ్రయంలో దిగిన తర్వాత, క్యాబ్ బుక్ చేసుకుని డైరెక్ట్ గా కొండగట్టుకు చేరుకోవచ్చు లేదా హైదరాబాద్ సిటీలోకి వచ్చి అక్కడినుండి బస్సు/రైలు ద్వారా ప్రయాణించవచ్చు.
కొండగట్టు వసతి మరియు ఇతర సౌకర్యాలు
సుదూర ప్రాంతాల నుండి వచ్చే భక్తులకు ఎలాంటి అసౌకర్యం కలగకుండా కొండగట్టు దేవస్థానం వారు, అలాగే స్థానిక యంత్రాంగం అన్ని రకాల మౌలిక సదుపాయాలను ఏర్పాటు చేశారు.
దేవస్థానం వారి వసతి గృహాలు (సత్రాలు):
రాత్రి పూట బస చేయాలనుకునే భక్తుల కోసం గుట్ట పైన దేవస్థానం వారు పలు అతిథి గృహాలను (Choultries/Guest Houses) నిర్వహిస్తున్నారు. సామాన్యులకు అందుబాటు ధరలలో ఏసీ (AC), నాన్-ఏసీ (Non-AC) గదులతో పాటు సామూహికంగా బస చేయడానికి వీలుగా డార్మిటరీ హాళ్లు కూడా ఉన్నాయి. ఆలయ విచారణ కేంద్రం (Enquiry Office) వద్ద ఈ గదులను అద్దెకు తీసుకోవచ్చు. అయితే హనుమాన్ జయంతి లాంటి పండుగ రోజుల్లో రద్దీ ఎక్కువగా ఉంటుంది కాబట్టి, ముందస్తు ప్రణాళికతో వెళ్లడం మంచిది. ఒకవేళ గుట్ట పైన గదులు దొరకకపోతే, కేవలం 15 కి.మీ దూరంలో ఉన్న జగిత్యాల పట్టణంలో మంచి ప్రైవేట్ లాడ్జీలు, బడ్జెట్ హోటల్స్ పుష్కలంగా అందుబాటులో ఉంటాయి.
నిత్యాన్నదాన సదుపాయం:
కొండగట్టుకు వచ్చే భక్తులెవరూ ఆకలితో తిరిగి వెళ్లకూడదనే ఉద్దేశ్యంతో దేవస్థానం వారు ప్రతిరోజూ ‘నిత్యాన్నదాన’ కార్యక్రమాన్ని నిర్వహిస్తున్నారు. మధ్యాహ్న సమయంలో స్వామివారి దర్శనం పూర్తయిన తర్వాత భక్తులందరికీ అన్నదాన సత్రంలో పరిశుభ్రమైన, రుచికరమైన భోజనాన్ని ప్రసాదంగా అందిస్తారు.
ఇతర ప్రధాన సౌకర్యాలు:
- కల్యాణకట్ట & కోనేరు: స్వామివారికి తలనీలాలు సమర్పించుకునే భక్తుల కోసం ప్రత్యేకంగా కల్యాణకట్ట ఉంది. అలాగే ధర్మగుండం వద్ద పుణ్యస్నానాలు ఆచరించే వారికి, మహిళలు దుస్తులు మార్చుకోవడానికి అనువుగా ప్రత్యేక గదులు (Changing Rooms) ఏర్పాటు చేశారు.
- ప్రసాదం కౌంటర్లు: దర్శనానంతరం భక్తులు కొనుగోలు చేయడానికి లడ్డూ, పులిహోర ప్రసాదాలు కౌంటర్లలో ఎప్పుడూ అందుబాటులో ఉంటాయి.
- పార్కింగ్ సౌకర్యం: సొంత కార్లు లేదా టూ వీలర్లలో వచ్చే పర్యాటకుల కోసం గుట్ట కింద, అలాగే గుట్ట పైన కూడా విశాలమైన వెహికల్ పార్కింగ్ సదుపాయం ఉంది.
- వైద్య సదుపాయం: అత్యవసర పరిస్థితుల కోసం ప్రథమ చికిత్స కేంద్రం, త్రాగునీటి వసతి మరియు మరుగుదొడ్ల సౌకర్యం గుడి ప్రాంగణంలో అందుబాటులో ఉన్నాయి.
కొండగట్టు సమీపంలోని ఇతర ప్రముఖ పుణ్యక్షేత్రాలు
| ఆలయం పేరు | కొండగట్టు నుండి దూరం (సుమారు) | క్షేత్ర ప్రత్యేకత |
| ధర్మపురి శ్రీ లక్ష్మీ నరసింహ స్వామి ఆలయం | 45 కి.మీ | పవిత్ర గోదావరి నది తీరాన వెలసిన ప్రాచీన నరసింహ క్షేత్రం. యోగ నరసింహుడు, ఉగ్ర నరసింహుడు ఇద్దరూ పక్కపక్కనే దర్శనమివ్వడం ఇక్కడి విశేషం. |
| వేములవాడ శ్రీ రాజరాజేశ్వర స్వామి ఆలయం | 55 కి.మీ | ‘దక్షిణ కాశీ’గా ప్రసిద్ధి చెందిన ప్రఖ్యాత శైవ క్షేత్రం. భక్తులు గుడిలో ‘కోడె మొక్కు’ (గిత్తను కట్టివేయడం) చెల్లించడం ఇక్కడి ప్రధాన ఆచారం. |
| పోలస శ్రీ పౌలస్త్యేశ్వర స్వామి ఆలయం | 25 కి.మీ | రావణాసురుడి తాత అయిన ‘పౌలస్త్య బ్రహ్మ’ స్వయంగా ప్రతిష్ఠించినట్లు చరిత్ర చెబుతున్న అరుదైన మరియు పురాతన శివాలయం. |
| కోటిలింగాల కోటేశ్వర స్వామి ఆలయం | 50 కి.మీ | శాతవాహన రాజుల తొలి రాజధానిగా పేరుగాంచిన చారిత్రక ప్రదేశం. గోదావరి ఒడ్డున ఉన్న ఈ శివాలయం వద్ద శివరాత్రి జాతర ఎంతో ఘనంగా జరుగుతుంది. |
యాత్రికులకు ఒక చిన్న వినతి (Important Note):
- పరిసరాలను కాపాడుకుందాం: కొండగట్టు అద్భుతమైన ప్రకృతి, దట్టమైన అటవీ ప్రాంతం మధ్య ఉన్న పవిత్ర క్షేత్రం. దయచేసి ప్లాస్టిక్ కవర్లు, వాటర్ బాటిళ్లు ఎక్కడపడితే అక్కడ పడేసి ఆ ప్రాంగణాన్ని అపరిశుభ్రం చేయవద్దు. చెత్తను కేవలం డస్ట్‌బిన్‌లలోనే వేసి పర్యావరణాన్ని కాపాడదాం.
- ఓర్పుగా దర్శనం చేసుకుందాం: దర్శనం కోసం క్యూ లైన్లలో ఉన్నప్పుడు ఒకరినొకరు తోసుకోవద్దు. తోటి భక్తులకు (ముఖ్యంగా వృద్ధులు, చిన్నపిల్లలు, మహిళలకు) ఇబ్బంది కలగకుండా ప్రశాంతంగా, ఓర్పుగా స్వామివారిని దర్శించుకుందాం.
మీ తదుపరి యాత్రను కొండగట్టుకు ప్లాన్ చేస్తున్నారా? ఈ మార్గదర్శి మీ ప్రయాణానికి ఉపయోగపడుతుందని ఆశిస్తున్నాము. కొండగట్టు గురించి మీకు తెలిసిన ఇంకేదైనా విశేషం ఉంటే లేదా మీ దర్శన అనుభవాన్ని కింద కామెంట్స్ రూపంలో పంచుకోండి!
ఇవి కూడా చదవండి
వేంకటేశ్వర స్వామి కూర్చుని దర్శనం ఇచ్చే ఏకైక క్షేత్రం – తొండమనాడు
భక్తుడి కోసం స్వయంభుగా వెలసిన వేంకటేశ్వర స్వామి క్షేత్రం – ద్వారకా తిరుమల