“ద్రాక్షారామే మాణిక్యాంబా, భీమేశ్వర సమన్వితా |
సర్వపాపహరీ దేవీ, సర్వకామ ప్రదాయినీ ||”
Draksharamam Temple : ఆంధ్రప్రదేశ్లోని పుణ్యక్షేత్రాలకు ఒక విశిష్టమైన స్థానం ఉంది. అందులోనూ శివారాధకులకు అత్యంత ప్రీతిపాత్రమైన పంచారామ క్షేత్రాలలో ఒకటి మరియు అష్టాదశ శక్తి పీఠాలలో ఒకటిగా విరాజిల్లుతున్న క్షేత్రం ద్రాక్షారామం. తూర్పు గోదావరి జిల్లాలో (ప్రస్తుత కోనసీమ జిల్లా) వెలసిన ఈ అద్భుత ఆలయాన్ని దక్షిణ కాశీ అని కూడా పిలుస్తారు.
ఈ బ్లాగ్లో ద్రాక్షారామ భీమేశ్వర స్వామి ఆలయ చరిత్ర, ప్రాశస్త్యం, వాస్తుశిల్పం మరియు పర్యాటక సమాచారాన్ని క్షుణ్ణంగా తెలుసుకుందాం.
1. క్షేత్ర పురాణం: ద్రాక్షారామం(Draksharamam Temple) ఎలా ఏర్పడింది?
పురాణాల ప్రకారం, ద్రాక్షారామ క్షేత్రం ఆవిర్భావం వెనుక ఒక ఆసక్తికరమైన కథ ఉంది. తారకాసురుడు అనే రాక్షసుడు శివుని గురించి ఘోర తపస్సు చేసి ఆత్మలింగాన్ని పొందుతాడు. ఆ లింగం అతని మెడలో ఉన్నంత వరకు అతనికి మరణం సంభవించదు. తారకాసురుని ఆగడాలు మితిమీరిపోవడంతో, కుమారస్వామి (కార్తికేయుడు) అతనితో యుద్ధం చేస్తాడు.
యుద్ధ సమయంలో కుమారస్వామి తన పాశుపతాస్త్రంతో తారకాసురుని మెడలోని ఆత్మలింగాన్ని ఛేదిస్తాడు. అప్పుడు ఆ ఆత్మలింగం ఐదు ముక్కలుగా విడిపోయి ఐదు వేర్వేరు ప్రాంతాల్లో పడుతుంది. ఆ ఐదు క్షేత్రాలే పంచారామ క్షేత్రాలు. అందులో ఒకటైన అతి పెద్ద ముక్క పడిన ప్రదేశమే ఈ ద్రాక్షారామం. ఇక్కడ లింగాన్ని సూర్య భగవానుడు ప్రతిష్టించాడని పురాణాలు చెబుతున్నాయి.
2. దక్షిణ కాశీగా ఎందుకు పిలుస్తారు?
కాశీ క్షేత్రానికి ఏ విధమైన ప్రాముఖ్యత ఉందో, ద్రాక్షారామానికి (Draksharamam Temple) కూడా అదే స్థాయి విశిష్టత ఉంది.
- కాశీలో లాగే ఇక్కడ కూడా శివుడు (భీమేశ్వరుడు) మరియు శక్తి (మాణిక్యాంబ దేవి) కొలువై ఉన్నారు.
- వ్యాస మహర్షి కాశీ నుండి బహిష్కరించబడినప్పుడు, అన్నపూర్ణా దేవి సూచన మేరకు ఇక్కడికి వచ్చి ప్రశాంతత పొందాడని ప్రతీతి.
- ఈ క్షేత్రంలో మరణించిన వారికి మోక్షం లభిస్తుందని భక్తుల నమ్మకం. అందుకే దీనిని దక్షిణ కాశీ అని పిలుస్తారు.
శ్రీరాముడు ప్రతిష్టించిన శివలింగం – బలివే రామలింగేశ్వర స్వామి ఆలయం గురించి చదవండి.
3. అద్భుతమైన వాస్తుశిల్పం
ద్రాక్షారామ ఆలయం (Draksharamam Temple ) కేవలం ఆధ్యాత్మిక కేంద్రమే కాదు, అద్భుతమైన శిల్పకళా నిలయం. ఈ ఆలయాన్ని 9వ శతాబ్దంలో తూర్పు చాళుక్య రాజు మొదటి భీముడు నిర్మించాడు.
ఆలయ నిర్మాణం:
- రెండంతస్తుల నిర్మాణం: ఈ ఆలయం రెండు అంతస్తులుగా ఉంటుంది. గర్భాలయంలోని శివలింగం దాదాపు 14 అడుగుల ఎత్తు ఉంటుంది.
- శివలింగ దర్శనం: భక్తులు మొదటి అంతస్తులో ఉండి స్వామివారి ముఖ భాగాన్ని (లింగం పైభాగాన్ని) దర్శించుకుంటారు. గ్రౌండ్ ఫ్లోర్లో స్వామివారి పాద భాగాన్ని దర్శించుకోవచ్చు.
- శిలా శాసనాలు: ఆలయ ప్రాకార గోడలపై సుమారు 800లకు పైగా శిలా శాసనాలు ఉన్నాయి. ఇవి ఆనాటి సామాజిక, రాజకీయ మరియు ఆర్థిక పరిస్థితులను వివరిస్తాయి.
- నంది విగ్రహం: ఆలయం ముందున్న నంది విగ్రహం ఏకశిలతో చెక్కబడి, జీవకళతో ఉట్టిపడుతుంది.
4. మాణిక్యాంబ దేవి – అష్టాదశ శక్తి పీఠం
ద్రాక్షారామం (Draksharamam Temple )యొక్క మరో ప్రత్యేకత ఏమిటంటే, ఇది శివ క్షేత్రమే కాకుండా ఒక ప్రముఖ శక్తి పీఠం కూడా. సతీదేవి శరీర భాగాలు పడిన 18 ప్రదేశాలలో (అష్టాదశ శక్తి పీఠాలు), ద్రాక్షారామం ఒకటి. ఇక్కడ అమ్మవారు మాణిక్యాంబ దేవిగా కొలువై ఉన్నారు.
శివుడు మరియు శక్తి ఒకే ప్రాంగణంలో ఉండటం వల్ల ఇక్కడ పూజలు చేయడం వల్ల భార్యాభర్తల మధ్య సఖ్యత పెరుగుతుందని, సంతాన ప్రాప్తి కలుగుతుందని భక్తులు విశ్వసిస్తారు.
5. ముఖ్యమైన ఉత్సవాలు మరియు పండుగలు
ద్రాక్షారామంలో ఏడాది పొడవునా అనేక ఉత్సవాలు జరుగుతాయి, కానీ కొన్ని సందర్భాల్లో భక్తుల రద్దీ ఎక్కువగా ఉంటుంది:
- కార్తీక మాసం: కార్తీక మాసంలో సోమవారాలు మరియు కార్తీక పౌర్ణమి నాడు వేలాది మంది భక్తులు వచ్చి ఆకాశ దీపాలు వెలిగిస్తారు. అభిషేకాలు ఘనంగా జరుగుతాయి.
- మహా శివరాత్రి: శివరాత్రి పర్వదినాన స్వామివారికి ‘కళ్యాణోత్సవం’ అత్యంత వైభవంగా నిర్వహిస్తారు.
- శరన్నవరాత్రులు: దేవీ నవరాత్రుల సందర్భంగా మాణిక్యాంబ దేవిని వివిధ అలంకారాల్లో పూజిస్తారు.
6. సందర్శకులకు సూచనలు (Travel Tips)
మీరు ద్రాక్షారామాన్ని దర్శించుకోవాలని ప్లాన్ చేస్తుంటే, ఈ క్రింది సమాచారం మీకు ఉపయోగపడుతుంది:
ద్రాక్షారామానికి చేరుకోవడానికి వివిధ ప్రయాణ మార్గాల వివరాలు ఇక్కడ ఉన్నాయి:
1. రోడ్డు మార్గం (By Road)
ద్రాక్షారామం ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని ప్రధాన నగరాలతో చక్కగా అనుసంధానించబడి ఉంది.
- హైదరాబాద్ నుండి: హైదరాబాద్ నుండి ద్రాక్షారామానికి నేరుగా ప్రైవేట్ మరియు APSRTC బస్సులు అందుబాటులో ఉన్నాయి. ప్రయాణ సమయం సుమారు 10 నుండి 12 గంటలు పడుతుంది.
- కాకినాడ నుండి: కాకినాడ నుండి ద్రాక్షారామం కేవలం 28-30 కి.మీ దూరంలో ఉంది. ఇక్కడి నుండి ప్రతి 15-20 నిమిషాలకు ఆర్టీసీ బస్సులు మరియు ఆటోలు అందుబాటులో ఉంటాయి. ప్రయాణ సమయం 1 గంట.
- రాజమండ్రి నుండి: రాజమండ్రి నుండి ద్రాక్షారామం సుమారు 50 కి.మీ దూరంలో ఉంటుంది. రాజమండ్రి కోటగుమ్మం లేదా బస్టాండ్ నుండి రామచంద్రాపురం మీదుగా వెళ్లే బస్సుల ద్వారా ఇక్కడికి చేరుకోవచ్చు.
- అమలాపురం నుండి: అమలాపురం నుండి ద్రాక్షారామం సుమారు 25 కి.మీ దూరంలో ఉంటుంది.
2. రైలు మార్గం (By Train)
ద్రాక్షారామానికి నేరుగా రైల్వే స్టేషన్ లేదు. సమీపంలోని ప్రధాన స్టేషన్లు:
- కాకినాడ టౌన్ (COA) / కాకినాడ పోర్ట్ (COA): ఇది అతి సమీప రైల్వే స్టేషన్ (సుమారు 30 కి.మీ). ఇక్కడి నుండి బస్సు లేదా టాక్సీలో సులభంగా వెళ్లవచ్చు.
- సామర్లకోట జంక్షన్ (SLO): ఇది మరో ముఖ్యమైన స్టేషన్. ఇక్కడి నుండి ద్రాక్షారామం సుమారు 35 కి.మీ దూరంలో ఉంటుంది.
- రాజమండ్రి (RJY): ప్రధాన రైళ్లన్నీ ఇక్కడ ఆగుతాయి. ఇక్కడి నుండి రోడ్డు మార్గం ద్వారా 50 కి.మీ ప్రయాణించి చేరుకోవచ్చు.
3. విమాన మార్గం (By Air)
- రాజమండ్రి విమానాశ్రయం (RJA): ఇది ద్రాక్షారామానికి అత్యంత సమీపంలోని విమానాశ్రయం (సుమారు 55 కి.మీ). ఇక్కడి నుండి టాక్సీలు లేదా బస్సుల ద్వారా క్షేత్రానికి చేరుకోవచ్చు.
- విశాఖపట్నం విమానాశ్రయం (VTZ): ఇది సుమారు 185 కి.మీ దూరంలో ఉంది. దూర ప్రాంతాల నుండి వచ్చేవారు ఇక్కడికి చేరుకుని, అక్కడి నుండి రైలు లేదా బస్సులో రావచ్చు.
ముఖ్య గమనికలు:
- రామచంద్రాపురం: ద్రాక్షారామానికి అతి దగ్గరలో ఉన్న పెద్ద పట్టణం రామచంద్రాపురం (కేవలం 6 కి.మీ). ఇక్కడ వసతి సౌకర్యాలు మరియు రవాణా సౌకర్యాలు మెరుగ్గా ఉంటాయి.
- సమయం: కార్తీక మాసం మరియు శివరాత్రి పండుగ రోజుల్లో భక్తుల రద్దీ ఎక్కువగా ఉంటుంది, కాబట్టి ముందే ప్రయాణ ఏర్పాట్లు చేసుకోవడం మంచిది.
మీరు హైదరాబాద్ నుండి సొంత వాహనంలో వెళ్లాలనుకుంటే, విజయవాడ – ఏలూరు – రాజమండ్రి – రామచంద్రాపురం మీదుగా ప్రయాణించవచ్చు.
దర్శన సమయాలు:
- ఉదయం 6:00 నుండి మధ్యాహ్నం 12:00 వరకు.
- సాయంత్రం 3:00 నుండి రాత్రి 8:00 వరకు.
- (పండుగ రోజుల్లో సమయాల్లో మార్పులు ఉండవచ్చు).
సమీప పర్యాటక ప్రాంతాలు:
- కోటిపల్లి సోమేశ్వర స్వామి ఆలయం.
- పిఠాపురం పాదగయ క్షేత్రం.
- కోనసీమ అందాలు మరియు అంతర్వేది లక్ష్మీ నరసింహ స్వామి ఆలయం.
7. ముగింపు
ద్రాక్షారామం కేవలం ఒక ఆలయం మాత్రమే కాదు, అది తెలుగు వారి సంస్కృతికి, శిల్పకళకు మరియు ఆధ్యాత్మిక వైభవానికి ప్రతిరూపం. మనశ్శాంతిని కోరుకునే వారికైనా, చరిత్రను ఇష్టపడే వారికైనా ద్రాక్షారామ దర్శనం ఒక మధుర జ్ఞాపకంగా మిగిలిపోతుంది.
జీవితంలో ఒక్కసారైనా ఈ పంచారామ క్షేత్రాన్ని, శక్తి పీఠాన్ని దర్శించుకుని భీమేశ్వర స్వామి మరియు మాణిక్యాంబ దేవి ఆశీస్సులు పొందండి.
ఇవి కూడా చదవండి
వేంకటేశ్వర స్వామి కూర్చుని దర్శనం ఇచ్చే ఏకైక క్షేత్రం – తొండమనాడు
భక్తుడి కోసం స్వయంభుగా వెలసిన వేంకటేశ్వర స్వామి క్షేత్రం – ద్వారకా తిరుమల